Laat een bal in de wind al die landmijnen vernietigen

Korte films over grote ideeën, dat is het moto van Focus Forward. Een mijnenopruimbal, een afvalorkest, en ook een slimme kunsthand.

Als kind woonde Massoud Hassani aan de rand van Kabul, waar de woestijn begon. Met zijn broertje maakte hij ballen die door de wind werden voortgeblazen. De bal die het hardst ging, won.

Nu is Hassani ontwerper te Eindhoven. Via de site Kickstarter.com collecteert hij om zijn uitvinding te ontwikkelen: een door de wind voortgeblazen bal die met zijn gewicht landmijnen tot ontploffing brengt. De bal heeft een centrale kogel en tientallen poot-achtige uitsteeksels. Hassani verwacht dat een explosie slechts een paar van die poten vernielt, zodat de bal verder kan rollen en meer mijnen kan uitschakelen. Het geld dat bezoekers van Kickstarter fourneren is bedoeld om het huidige prototype te verbeteren en te testen, liefst in Afghanistan.

Hassani’s project is in beeld gebracht in Mine Kafon. Deze film van drie minuten hoort bij de twintig finalisten van een prijsvraag voor korte films over innovatie, Focus Forward. Het motto van Focus Forward is: short films, big ideas. Sinds half december zijn de finalisten bekend, evenals de tien publieksfavorieten (via internet kon worden gestemd op de inzendingen). Mine Kafon hoort ook bij deze tien. Tien andere kandidaten zijn half november als voorfilm vertoond op het IDFA-festival in Amsterdam.

De diversiteit onder de inzendingen is groot. Aan de low-tech kant is er de video over ingenieur Debbie Stirling. Zij schreef een kinderverhaal over de vrouwelijke uitvinder Goldie. Vervolgens ontwierp ze Goldieblox, constructiespeelgoed voor meisjes. Een van Stirlings uitgangspunten is dat bouwen niet leuk moet zijn om het bouwen zelf, of omdat je het gebouwde fijn kapot kunt maken, maar om mensen te helpen. Dat moet meisjes meer aanspreken dan jongens. Stirlings Kickstarter bracht het dubbele op van het streefbedrag van 150.000 dollar.

Een andere mooie film over eenvoudige techniek is die over een kinderorkest in Paraguay dat speelt op instrumenten gemaakt uit afval: fluiten van waterleidingbuizen, cello’s van olievaten, violen van koekblikken.

Hi-tech is aanwezig dankzij uitvinder Dean Kamen, bekend van het grasmaaierachtige voertuig Segway. Hij propageert waterzuiveringsinstallaties voor ontwikkelingslanden gebaseerd op apparatuur voor dialyse. En weer een andere inzending laat de handprothese zien van onderzoekers in Rome en Pisa. De drager kan deze hand besturen met zijn hersengolven, en krijgt ook zijn tastzin terug dankzij sensoren in de vingertoppen van de prothese, die zijn aangesloten op zijn zenuwen.

De meeste van deze miniatuurtjes hebben één groot bezwaar. Ze zijn te kort. Drie minuten is te weinig voor een ‘groot idee.’ Dat zou vijf moeten zijn, liever nog tien. Op het Sun-dance-festival half januari in Utah worden vijf winnaars bekendgemaakt. De nummer één krijgt een geldprijs van een ton.

De video is te zien op nrc.nl/wetenschap