Dan maar onder je niveau

Ook hoogopgeleide werklozen zoeken naar werk via uitzendbureaus. Die het op hun beurt ook niet makkelijk hebben.

Los Angeles, California, USA --- Original caption: 1919-Los Angeles, CA: Unemployment after World War I. Employment office in Los Angeles set up by American Legion. Photograph, 1919 --- Image by © Bettmann/CORBIS © Bettmann/CORBIS

Michael Molly (23) slentert naar binnen bij Randstad op het Amsterdamse Leidseplein. Hij informeert bij de centrale balie of er nog iets in de logistiek of in de bouw te vinden is. En dat terwijl Molly een diploma bedrijfsadministratie op zak heeft. Hij zoekt al enkele maanden, maar is nog weinig aansprekende vacatures tegengekomen. „Je kunt zo beginnen bij McDonald’s. Maar ik zoek liever even verder naar werk op mijn eigen niveau.”

Werk op je niveau, daar hoef je bij Daan Worm (59) al niet meer mee aan te komen. Eigenlijk wilde hij niet bij een uitzendbureau aankloppen. Met een universitaire graad in de economie en goede antecedenten zou het niet moeilijk moeten zijn een nieuwe baan te vinden. Inmiddels zit Worm al drie jaar thuis: „Ik begon te solliciteren in de sector waar ik eerder werkte: het bank- en verzekeringswezen. Je gebruikt je contacten, vraagt wat rond. Dat leverde niets op.” Het uitzendbureau adviseerde hem breder te kijken. „Je verlaagt je eisen. Nu probeer ik als boekhouder aan het werk te komen. Zelfs in mbo-functies. Ik heb niet de leeftijd waarmee ik snel een vaste baan zal vinden. Wat telt is dat ik aan het werk blijf.”

Wie een paar jaar geleden het uitzendbureau binnenstapte, ging zelden zonder baan naar buiten . Rond 2007 en 2008 vochten uitzendbureaus om flexibele krachten. „Als je twee handen had, kon je in de productie en logistiek aan de slag”, zegt Jos Frijters, directeur marketing en communicatie van uitzender Start People.

Het klimaat is echter veranderd. Start People kreeg dit jaar fors meer aanmeldingen binnen. Frijters wil geen exacte cijfers noemen, maar bevestigt dat het gaat om tientallen procenten meer dan in 2011. De werkloosheid loopt al enige tijd op, evenals de vraag naar tijdelijke banen. Frijters: „Bedrijven hebben de keuze en kunnen nu hogere eisen stellen. Het gevolg is dat ook hbo- en wo-geschoold personeel solliciteert voor banen op mbo-niveau. En daar is de laatste groep helaas de dupe van.”

Voor het Arbeidsmarkt Gedrags Onderzoek ondervroeg de Intelligence Group recentelijk een deel van de beroepsbevolking, onder meer over het uitzendwerk. Wat blijkt? Maar liefst 37 procent oriënteerde zich in 2012 op een uitzendbaan. Van deze groep is 46 procent hoogopgeleid (hbo+). Uiteindelijk vond 11 procent van de hoogopgeleiden daadwerkelijk een baan via het uitzendbureau.

Volgens Jan-Maarten Rovers, directeur Thought Leadership & Innovation van Manpower, concurreert een grotere groep om schaarse vacatures. „Dat betekent echter niet dat deze baan sowieso naar de hoger opgeleide gaat. Bedrijven hechten aan continuïteit. Soms hebben ze meer dan aan iemand die niet na drie maanden weer zegt: sorry, maar ik kijk weer verder.”

Een hoogopgeleide die een uitzendbaan aanneemt onder zijn niveau om maar aan het werk te blijven, dat wordt bovendien niet altijd gewaardeerd, verzucht Famke Nicolaï, intercedent bij Randstad. „Dan vragen ze bij een sollicitatie: waarom heb je dit gedaan? Je had toch ook even kunnen wachten? Er is een mindswitch bij werkgevers voor nodig om te zien dat juist deze mensen gemotiveerd zijn om weer aan het werk te gaan.”

Verdrongen werkzoekenden zich in het verleden voor een wand waar vacatures op geprikt waren, nu is die wand een website geworden. Geïnteresseerden raadplegen de digitale vacaturedatabase en nemen zo de intercedenten veel werk uit handen. Het uitzendbureau is ook meer een begeleider in het proces geworden, zegt Marjolein ten Hoonte, directeur Arbeidsmarkt bij Randstad. „Er wordt meer gevraagd van de werkzoekende zelf. Wij begeleiden je bij die zoektocht, maar wij pamperen niet.”

Bij Studelta, een arbeidsbemiddelingsbureau voor hoger opgeleiden, krijgen ze vier tot vijf keer meer aanmeldingen dan twee jaar geleden. „Veel organisaties willen jongeren flexibel kunnen inzetten bij een project”, zegt directeur Thiemo van Rossum. ,,Studenten en net afgestudeerden krijgen de mogelijkheid ervaring op te doen in de praktijk en zo door te groeien naar een vaste baan.”

Dat geldt ook voor veel vacatures bij de grote uitzenders en detacheerders, zegt Frijters. „Werkgevers willen mensen eerst een tijdje laten meedraaien. Bevalt het, dan kan een vast contract volgen. Uitzendbanen vormen geregeld een opstap naar een permanente baan. Het risico is beperkt, en blijkt iemand geschikt, dan kent deze persoon de organisatie. ”