Wat wij al weten van 2013, door trends en berekeningen

Filosofen en mental coaches houden mensen wel eens voor dat de sleutel voor goed optreden ligt in je vermogen je te concentreren op het nu. Het heden, het moment dat zich voltrekt, is immers het domein waar je bij uitstek invloed op kunt uitoefenen. Het verleden? Wie zich daardoor laat leiden, raakt óf gefrustreerd over gemiste kansen en nederlagen, óf rust op zijn lauweren en verslapt. Opgaan in de toekomst? Daar komt angst van, en anders wel overmoed.

Stel dat de nieuwsmakers van een doorsneedag deze levenskunstmentaliteit zouden toepassen. Hoe zou het nieuws er dan uitzien? Kunnen we de krant dan openen met: ‘Oorlog in Syrië voorbij’? Even doordromen. Onze correspondent, afgereisd naar Aleppo, zou zien hoe een officier uit het leger van president Assad besluit de rebel van het Free Syrian Army in zijn vizier niet dood te schieten, maar toe te roepen: „Zullen we stoppen? Wapens neer en samen troost brengen aan de bange mensen verderop in de straat?”

De rebel zou dan niet denken aan president Assad, die weg moet omdat al tienduizenden Syriërs zijn gedood door en onder zijn bewind. Hij denkt niet aan zijn medestrijder die gisteren is gedood door de vijand en die gewroken moet worden. Of aan de heilige jihad, die offers vergt die het hier en nu hoe dan ook ver te boven gaan. Nee, hij neemt het meest ingrijpende besluit in zijn macht: niet schieten.

Het ‘nuïsme’ regeert. En dat dan overal. José Manuel Barroso leidt de Europese Commissie alsof dit niet zijn laatste jaar is, en alsof Brussel niet bezig is met zijn opvolging. Angela Merkel vreest niet door het goede voor Europa te doen haar kansen te schaden om in september als Duits bondskanselier herkozen te worden. Sigrid ten Napel (19) oefent op een bokspartij in haar hoorspel zonder één moment te denken aan de glanzende carrière als actrice die haar wacht – of kan ontglippen.

En de krant wordt een beetje saai. De verslaggever Koninklijk Huis kan geen aanwijzingen vinden voor een troonswisseling: de Oranjes plannen niet meer vooruit. Het nieuws wordt helemaal onberekenbaar.

Nee dus. De actualiteit komt wel altijd met verrassingen – zie elders op deze pagina wat er van verwachtingen van begin 2012 is geworden. Maar nieuws is ook intens verweven met door het verleden ingegeven verwachtingen, en gaat goeddeels over belangen en inschattingen van straks. Al zouden vijanden in Aleppo elkaar eens omarmen, dan moeten we toch uitleggen waarom de brandhaarden in het Midden-Oosten voorlopig niet doven.

Daarom weten we ook al een en ander van 2013. Als je agenda’s en belangen, plannen en scenario’s combineert, komen lijnen te voorschijn, die wel door het onverwachte doorkruist gaan worden, maar toch doorlopen: Groenland gáát opvallen, want de opwarming van de aarde maken daar onze zorgen en bodemschatten zichtbaar. De snelste stedengroei in de wereld heeft in Afrika plaats, en de vleesconsumptie wordt gedragen door Azië. In Nederland stevenen we af op 537 verkeersdoden.

2013 bestaat al, in cijfers, in trends, in scenario’s, in potlood. Een greep eruit geeft u deze speciale De Wereld – voor deze keer inclusief Nederland – op de rand van nieuwjaar.

    • Chef Buitenland
    • René Moerland