‘Veel vooruitgang’ bij besprekingen over begrotingsafgrond VS

De voorzitter van de Democratische meerderheid in de Senaat Harry Reid enkele dagen geleden bij het Witte Huis, waar hij was voor besprekingen over de 'fiscal cliff.' Foto AFP / Mandel Ngan

Er is ‘veel vooruitgang’ geboekt bij de onderhandelingen tussen Republikeinen en Democraten, die samen tot een akkoord moeten komen om voor middernacht aan de fiscal cliff te ontkomen. Dat zei de Republikeinse senator Jon Kyl zojuist tegen Reuters.

Kyl weigerde meer te zeggen over de besprekingen. Hij kon ook niet zeggen of er voor middernacht een akkoord is waar de Senaat vanavond nog over kan stemmen. “We zijn nog steeds in gesprek, maar er is veel vooruitgang.” Op de vraag hoe lang hij denkt dat er nog onderhandeld werd, antwoordde Kyl: “Ik gok tot één minuut voor twaalf.”

Er is nog iets minder dan veertien uur over; middernacht in de VS is 6:00 uur ‘s ochtends hier in Nederland.

Update 17:23 uur: Harry Reid, de voorzitter van de Democratische meerderheid in de Senaat, zei zojuist dat er nog ‘een aantal’ meningsverschillen zijn en dat de tijd dringt. Dat mag als een optimistisch geluid opgevat worden, omdat Reid de voorbije dagen vaak uithaalde naar de Republikeinen en nu lijkt te zinspelen op een akkoord op het laatste moment.

Harde bezuinigingen en waarschijnlijk recessie

De Amerikaanse politiek zit flink in de rats nu die begrotingsafgrond nadert. Als er voor middernacht nog geen akkoord is, treedt automatisch een pakket harde bezuinigingsmaatregelen in werking. Vrijwel alle Amerikanen gaan met die nieuwe maatregelen meer belasting betalen en een recessie ligt dan voor de hand.

Niemand wil dat pakket - maar dat was ook juist de bedoeling: de ‘begrotingsafgrond’ die in de zomer van 2011 in het vooruitzicht werd gesteld voor 1 januari 2013, was bedoeld om onaantrekkelijk te zijn voor zowel de Democraten als de Republikeinen, zodat ze voor die tijd tot een compromis zouden komen.

Begrotingsafgrond als stok achter de deur

Destijds, anderhalf jaar geleden, moest er een oplossing komen voor het naderende schuldenplafond. Onder George W. Bush en Obama steeg de staatsschuld tot meer dan 12 biljoen euro (12.000.000.000.000). Om daar iets aan te doen, werd de begrotingsafgrond bedacht als stok achter de deur. Voor 1 januari 2013 moesten er structurele oplossingen worden bedacht, omdat anders dit pakket in werking trad.

Er gebeurde echter allereerst een jaar lang niets, waarna de twee partijen vooral hard bezig gingen met elkaar de schuld geven van mislukkende onderhandelingen. Langzamerhand werd het steeds spannender omdat 2013 dichterbij kwam - helemaal toen een alternatief, minder ingrijpend plan rond de Kerstdagen toch weer op een impasse stuitte. Obama kwam deze week eerder terug van zijn vakantie in Hawaii vanwege de begrotingsafgrond. Overleg tussen vicepresident Biden en de Republikeinse Senaatsleider Mitch McConnell leverde gisteren niets op.

Afschaffing belastingvoordelen, 200 miljard aan bezuinigingen

‘Fiscal cliff’ of ‘begrotingsafgrond’ is overigens een misleidende term. De Amerikaanse economie belandt zonder akkoord eigenlijk op een hellend vlak: veel automatische bezuinigingen gaan pas na een tijdje in, of ze wegen in de loop der jaren steeds zwaarder.

Alle Amerikanen gaan het merken. Talloze belastingvoordelen worden afgeschaft en met name middeninkomens zien hun lasten stijgen met een paar duizend dollar per jaar. Er wordt daarnaast tweehonderd miljard dollar bezuinigd, vooral op defensie (waar de Republikeinen fel tegen zijn) en onderwijs (en dat doet weer pijn bij de Democraten).

Zie ook: VS in recessie of toch geen fiscal cliff? Vier scenario’s op een rij

    • Peter Zantingh