SNS Reaal leert dure les

SNS Reaal werkt in geleende tijd. De bank en verzekeraar voert een overlevingsstrijd die snel moet worden beslist.

SNS Reaal is de vierde bank van het land, met 32,5 miljard euro toevertrouwd spaargeld. De groep is inmiddels een hoofdpijndossier voor de financiële toezichthouders, zoals De Nederlandsche Bank, én voor het ministerie van Financiën. Tijdens de kredietcrisis van 2008 gaf de overheid SNS Reaal een kapitaalinjectie van 750 miljoen euro. SNS Reaal kan die steun nu niet terugbetalen en onderhandelt met Financiën over een definitieve oplossing.

SNS Reaal is de derde Nederlandse bank van betekenis die sinds de reddingsacties voor de financiële sector in 2008 in het ongerede is gekomen. De DSB Bank ging failliet toen de concurrenten niet te hulp wilden schieten. De Friesland Bank werd vorig jaar gered door de kapitaalkrachtige, coöperatieve Rabobank.

De problemen van SNS Reaal zijn rechtstreeks te herleiden tot de overname (2006) én de daaropvolgende gestage expansie van vastgoedfinancier Property Finance. In een reconstructie afgelopen weekeinde in deze krant vielen ten minste twee dingen op: de tekortschietende interne organisatie en het soms onverklaarbare optimisme over de internationale financieringen. Dat er over de integriteit van sommige grote klanten intern ernstige twijfels waren gerezen, roept de vraag op in hoeverre SNS Reaal de regel van elke bank wist te handhaven: ken uw klant.

De financiering van vastgoed en van projectontwikkelaars is een lucratieve tak van sport voor banken, maar geldt tevens als een van de meest gevaarlijke vormen van kredietverlening. Dat is des te meer van toepassing als financiers daarbij (ver) buiten hun thuismarkt werken, waar zij doorgaans minder kennis van zaken hebben.

De historie van de financiële wereld is bezaaid met kleine en grote banken die expansieve kredietverlening voor vastgoed niet overleefden. De verklaring van een voormalig directeur van de vastgoeddivisie dat SNS Reaal weinig kennis en ervaring had in vastgoedfinanciering, is niet vertrouwenwekkend voor de reputatie van de bank. Elke generatie van bankdirecteuren moet de dure lessen van de geschiedenis kennelijk opnieuw leren. Dat stemt des te somberder nu de belastingbetaler wordt aangesproken om de les te betalen.

De top van SNS Reaal én minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) staan nu voor een lastige opgave. Dijsselbloem moet voorkomen dat nog een concurrent in de financiële wereld wegvalt. Maar bovenal moet de financiële groep, al dan niet in afgeslankte vorm, al dan niet met een gewijzigde leiding, in veilig vaarwater komen.