Schaatscoup door een vreemdeling

Een shorttrackster die het NK allround wint: Jorien ter Mors zet schaatselite aan het denken.

HEERENVEEN - Debutante Jorien ter Mors juicht samen met haar coach Jeroen Otter na het winnen van het NK allround in Thialf. ANP JERRY LAMPEN

Redacteur Schaatsen

Heerenveen. Is Jorien ter Mors nou zo goed, of is het langebaanschaatsen aan vernieuwing toe? De traditionele schaatselite in Thialf, het internationale hoofdkwartier van de langebaan, ging steeds ongemakkelijker kijken. Een 23-jarige shorttrackster uit Twente, die doordeweeks vooral rondjes schaatst op het middenterrein van het ijsstadion, pleegde met drie klinische afstandszeges en de nationale allroundtitel niets minder dan een coup in de Nederlandse schaatswereld.

Nog pijnlijker, wellicht, is dat het toernooi voor Ter Mors een training was voor haar echte sport, shorttrack. „Ik wou dat ik in mijn jeugd structureel had kunnen trainen met shorttrack”, verzuchtte wereldkampioene allround Ireen Wüst. Op de twee afstanden waarop Wüst olympische titels haalde (3.000 en 1.500 meter) werd ze verslagen door Ter Mors, die nauwelijks wedstrijdervaring heeft. De 5.000 meter waarmee ze gisteren – winnend – afsloot, had ze zelfs nog nooit gereden.

Het is niet de eerste inbraak door een ‘vreemdeling’ op de langebaan. Inlineskaters als Chad Hedrick en Derek Parra werden olympisch kampioen, net als de shorttrackers Shani Davis en Lee Seung-Hoon. Een marathonrijder als Jorrit Bergsma maakt het Sven Kramer lastiger dan ooit, de inlineskaters Michel en Ronald Mulder zijn als schaatssprinters uitgegroeid tot wereldtoppers. Het lijkt erop dat de oude langebaancultuur – een mengeling van ijstraining, veel krachttraining en veel fietsen – aan revisie toe is, erkent Wüst. „Ik denk dat wij te lang vasthouden aan onze tradities. Wij kunnen leren van inlineskaten en het shorttrack.”

Ter Mors onderstreept dat. „Als iemand uit een andere sport zomaar zou winnen in het shorttrack, zou ik denken: moet ik het niet anders doen? Ik denk wel dat dit bepaalde mensen de ogen opent. Misschien moeten ze kijken naar nieuwe wegen, meer disciplines combineren. Dan trigger je je lichaam nieuwe dingen te leren. Blijven vernieuwen is heel belangrijk in topsport.”

Dat klinkt als een echo van shorttrackbondscoach Jeroen Otter. Hij stuurt Ter Mors wekelijks een of twee keer de langebaan op, zodat ze met hogere snelheden kan trainen dan mogelijk is op het baantje van 111 meter. „Jorien is zo goed op de langebaan omdát ze shorttrackt. Ik denk dat elke langebaanschaatser op de Winterspelen van 2022 multidisciplinair zal zijn opgevoed, met inlineskaten of shorttrack.”

Wüst wil komende zomer een aantal weken trainen in het shorttrack, in de aanloop naar de Spelen van Sotsji (2014). „Ik ben nu nog een pannenkoek in het shorttrack.” Haar ploeggenoot Jan Blokhuijsen trainde vaker mee met shorttrackers, maar die overstap blijkt moeilijker dan andersom. „Ik denk niet dat Jan als shorttracker nationaal kampioen wordt – bij de vrouwen”, zegt Otter met een glimlach.

Niet alleen de krappe bochten maakt shorttrackers betere langebaanschaatsers. Uit metingen blijkt dat rijders tijdens een shorttracktraining minder ‘verzuren’ dan tijdens dezelfde training op de langebaan. „We onderzoeken nu hoe dat kan.”

Daarnaast denkt Otter dat de shorttrackers profiteren van de lange schaatsuren, altijd schavend aan de techniek. „Dat blijft het belangrijkst in het shorttrack, terwijl men op de langebaan meer fysiek traint. Ik denk dat de langebaanschaatsers veel beter zouden kunnen schaatsen als ze wat minder aandacht geven aan die fysieke component, en meer aan de techniek.”

Voor Ter Mors werkt de combinatie tussen beide disciplines perfect. Het maakt de vraag actueel wat ze aanmoet met haar nieuwe sport. Nu verslaat ze Wüst, vorige maand deelde ze tijdens wereldbekerwedstrijden in Heerenveen al een speldenprik uit aan een andere olympisch kampioene, Martina Sablikova.

De EK allround, over twee weken in een vol Thialf, lijkt Ter Mors geweldig, maar haar belangrijkste doel ligt zes dagen verderop in het seizoen, in Malmö, bij het EK shorttrack. „Dat win ik liever dan een EK allround.” Gisteravond werd bekend dat ze niet zal deelnemen aan de EK allround.

Daarmee liet ze nog maar eens zien waar haar prioriteit ligt, ook na haar allroundtitel. „Dit is heel uniek, heel mooi. Maar ik denk niet dat ik deze medaille inlijst. Hij gaat gewoon bij de rest van de meuk”, zei Ter Mors, die haar hele leven al grossiert in shorttrackmedailles. De toekomst zal leren of ze op beide disciplines kan uitkomen in Sotsji. „We hebben inmiddels wel wat schema’s over elkaar gelegd. Maar er is nog niks besloten.”

Otter en Ter Mors wilden hun zegetocht door Thialf niet te veel inwrijven bij de langebaancollega’s. Otter: „Of ze voor aap staan? Nee, dat zie ik liever anders”, zegt Otter. „Ik denk niet dat er vijf schaatsers in Nederland zijn die zo leven voor hun sport als Jorien. Alles staat voor haar in het teken van sport.”

Haar verrassende allroundtitel is volgens Otter „een uitkomst” voor de langebaan. „Ik denk dat dit juist heel goed voor ze is, een jaar voor de Spelen even schudden aan die boom. Je kunt nu nog wat veranderen.”

Ook Wüst schaamde zich niet voor de opmerkelijke prestaties van Ter Mors in ‘haar’ sport. „Dat is absoluut niet nodig. Jorien is superfit en supersterk. Ze traint kneiterhard en is heel gedisciplineerd. Ze kan olympische medailles winnen op de langebaan.”