Kinkhoest is vooral voor baby's erg gevaarlijk

Nederland kreeg in 2012 te maken met een langdurige uitbraak van kinkhoest. Tijdens de piek van de epidemie in juni liep het aantal gemelde ziektegevallen op tot 1.945. Inmiddels is dat weer gedaald tot minder dan 600 gevallen. Dat schrijven wetenschappers van het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in het blad Huisarts & Wetenschap. Ondanks goede vaccinatie van de Nederlandse bevolking neemt de ziekte toch weer toe.

1Is kinkhoest gevaarlijk?Kinkhoest wordt veroorzaakt door de bacterie Bordetella pertussis. Mensen kunnen elkaar besmetten door hoesten of niezen. Maar ook mensen die zelf geen klachten hebben kunnen de infectie overbrengen. Bij pasgeborenen kunnen de hoestkrampen zo hevig zijn dat er ernstige complicaties ontstaan, waaronder hersenbeschadigingen of een klaplong. In ernstige gevallen kunnen de kinderen blauw aanlopen door zuurstoftekort, en dat kan levensbedreigend zijn. Jaarlijks overlijden er in Nederland één tot twee zuigelingen aan kinkhoest. Oudere kinderen en volwassenen kunnen ook worden besmet, maar bij hen zijn de symptomen vaak veel milder.

2Wordt iedereen tegen kinkhoest ingeënt?Sinds 1953 wordt er in Nederland tegen kinkhoest gevaccineerd. In het Rijksvaccinatieprogramma is het de K in de DKTP-injecties die kinderen krijgen aangeboden op consultatiebureaus. Gemiddeld heeft 96 procent van de kinderen ooit zo’n prik gehad. Nu krijgen kinderen de vaccinatie bij 2, 3, 4 en 11 maanden, plus een herhaling op 4-jarige leeftijd.

3Waarom neemt het aantal gevallen dan toch weer toe?Kinkhoestuitbraken vertonen eens in de drie tot vier jaar een piek in het aantal gevallen, dus de piek van 2012 komt niet onverwacht. De epidemie van dit jaar is echter veel sterker dan de voorgaande van 2007-2008. Infectieziektedeskundigen weten nog niet wat de oorzaak is. Mogelijk is het een gevolg van een opkomende nieuwe bacteriestam, waartegen het bestaande vaccin minder effectief is. Mogelijk beschermt het nieuwe vaccin, dat in 2001 werd ingevoerd omdat het minder bijwerkingen heeft, minder lang tegen nieuwe infecties. Vaststaat dat ondanks de vaccinaties de bacterie op grote schaal is blijven circuleren, en zo een nieuwe infectiebron voor vooral kinderen vormt.

4 Zijn extra maatregelen nodig?De Nederlandse overheid besloot eind jaren 90 al het vaccinatieprogramma voor baby’s te vervroegen en ook peuters te laten inenten, als extra maatregel om pasgeborenen te beschermen. In andere landen, waaronder Duitsland, krijgen volwassenen iedere tien jaar een herhalingsvaccinatie aangeboden, maar uit onderzoek van het RIVM bleek dat dit erg duur is. In het Verenigd Koninkrijk, waar de hevigste kinkhoestepidemie sinds twintig jaar heerst, is men begonnen met het inenten van zwangere vrouwen om te voorkomen dat zij hun kind besmetten.

Redacteur Wetenschap

    • Sander Voormolen