Ierland moet Britten bij Europa houden

Ierland is vanaf morgen voorzitter van de EU, terwijl de euroscepsis in Groot-Brittannië steeds groter wordt.

Correspondent Verenigd Koninkrijk & Ierland

Dublin. In Dublin wordt de anekdote graag verteld. Hoe de Franse president Hollande vorige maand tegen de Ierse premier Enda Kenny zou hebben gezegd: ‘ik vertrouw erop dat jij voor ons vertaalt wat de Britten aan het doen zijn’.

De Ierse premier als bruggenbouwer tussen de eurosceptische Britten en de eurozone. Nu Ierland vanaf morgen voorzitter is van de Europese Unie, en onder diens leiding de onderhandelingen over de meerjarenbegroting verdergaan, beseffen de Ieren dat het een belangrijke taak is. Wellicht dat zij cultureel en taalkundig het best in staat zijn Angelsaksische gevoeligheden te verenigen met Franco-Duitse redeneringen. Misschien dat zij kunnen voorkomen dat de Britten zich verder isoleren.

Maar ook voor de Ieren zelf is er reden de Britten bij Europa te willen houden. Een lossere relatie van de Britten met Europa, en helemaal een Brixit, heeft voor Ierland grote politieke en economische gevolgen. Die, zo sombert men in Dublin, door de rechtervleugel van de Britse Conservatieven al te gemakkelijk over het hoofd wordt gezien. De toenemende Britse euroscepsis leidt dan ook tot felle reacties. De „Britten lopen achteruit door een open deur” heet het in Dublin. De Britse premier David Cameron „voert een gevaarlijke koers”, richting „een onzekere bestemming”.

Hoewel Ierland en het Verenigd Koninkrijk in 1973 tegelijk lid werden, is de houding ten opzichte van de Europese Unie altijd anders geweest. „In Ierland is de beginhouding ‘Europa is goed’. De Britten denken andersom”, zegt Brigid Laffan, hoogleraar European Politics aan University College Dublin. Terwijl in het Verenigd Koninkrijk de eurocrisis een van de oorzaken is dat de euroscepsis is gegroeid, zijn de Ieren „de afgelopen vier jaar niet van gedachten veranderd”. Ze wijst op het referendum over het EU-begrotingsakkoord dat eerder dit jaar door een meerderheid van de Ieren werd aangenomen: „Er is ondanks de financiële crisis altijd een harde kern die Europa steunt.”

Het lijdt geen twijfel dat als Ierland de keuze moet maken tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk, de Ieren het eerste kiezen. „Het zou een strategische fout zijn om voor de Britten te kiezen”, zegt Laffan. „De relatie met Duitsland en Frankrijk is belangrijker geworden. Het eurospel wordt in Berlijn en Parijs gespeeld, niet in Londen. En het overleven van de eurozone heeft voor Ierland prioriteit.”

„Wij willen in de Europese Unie blijven”, zegt Dáithí O’Ceallaigh, directeur van het Institute of International and European Affairs en oud-ambassadeur in Londen. Hij is verbaasd over de hevigheid van de Britse euroscepsis. Hij heeft het zelfs over „eurofobie”, die is ingegeven door „de Little Englander-mentaliteit” van diegenen die vrezen voor het verlies van de eigen cultuur.

De gevolgen van „hele of gedeeltelijke terugtrekking” zijn voor Ierland „enorm”, zegt O’Ceallaigh. Want er zouden handelsbarrières kunnen worden opgeworpen. „De helft van onze landbouwproducten gaat naar de Britten, voor het klein- en middenbedrijf is het Verenigd Koninkrijk de grootste afzetmarkt.”

„Als David Cameron het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie haalt, haalt hij Noord-Ierland uit de Europese Unie”, waarschuwt John Bruton, oud-premier en voormalig vicepresident van de Europese Volkspartij. Hij zegt: „Een geïntegreerd eiland, niet één eiland op een soevereine manier, maar één gemeenschap, was er de basis van dat de IRA stopte met het vermoorden van mensen.”

Achter en voor de schermen probeert Dublin daarom de Britten te verzekeren dat hun toekomst in de EU ligt. „Nu de euroscepsis door het Verenigd Koninkrijk waart, en de voorstanders voor Europa steeds minder zicht- en hoorbaar zijn, kan Ierland misschien, als goede vriend, de Britten geruststellen”, zei de huidige Ierse ambassadeur Bobby McDonagh onlangs in Londen.

    • Titia Ketelaar