Geen verspilling in 2013?

Het eerste lustrum van de kredietcrisis nadert, maar eind 2012 brengt nog weinig goed nieuws voor de wereldeconomie. Europa is het zieke continent van de wereld waar strenge Duitse begrotingstucht – van harte omarmd door Nederland – zware bezuinigingen en lastenverzwaringen afdwingt, die een snel economisch herstel frustreren. De Verenigde Staten kiezen een radicaal andere, zo mogelijk nog riskantere koers. De overheid negeert de fundamentele problemen en blijft de economie stimuleren, zolang Obama niet van de fiscal cliff valt tenminste. China voelt steeds meer de vraaguitval in de rest van de wereld, net als de afnemende meeropbrengst van extra investeringen in infrastructuur en nieuwe steden.

Herstel lijkt op korte termijn niet te verwachten. De Europese ijver in het begrotingsklasje van juffrouw Merkel tast het besteedbaar inkomen verder aan. Alleen al in Nederland staat ons nog een totaalprogramma (van Rutte I en II samen) te wachten met een netto effect van 34 miljard euro, een bedrag gelijk aan bijna 6% van ons bruto nationaal product. In de VS zal de ruimte voor voortdurende stimulering uit de schatkist afnemen, ook als de fiscal cliff omzeild wordt. Want over het tempo waarmee valt zeker te twisten, maar het terugdringen en soms zelfs afschrijven van schulden – hoe kostbaar ook – is onvermijdelijk de enige echte oplossing.

Veel van onze cliënten merken de gevolgen van de economische malaise dagelijks. Vooral zij die afhankelijk zijn van consumentenbestedingen voelen de pijn, maar ook in de zakelijke markt zit de klad erin in heel wat sectoren. De verschillen in prestaties zijn daarbij groter dan voorheen. Consumenten en zakelijke klanten zijn uitermate kritisch: zij zijn terughoudend om geld uit te geven aan dertien-in-een-dozijn proposities, maar blijven bereid te betalen voor goede, onderscheidende producten en diensten.

Wat betekent dit voor de zakelijke agenda voor 2013? Somberen en lijdzaam wachten op herstel is in elk geval geen optie. Milton Friedman vat het antwoord kernachtig samen in zijn fameuze uitspraak: ‘Never waste a good crisis’. Dit is juist de tijd om leiderschap te tonen en ingrijpende maatregelen te nemen, zowel om op korte termijn de efficiency te verhogen als om duurzaam de waardepropositie te versterken. Niet makkelijk, wel buitengewoon noodzakelijk nu de wereld op allerlei terreinen steeds sneller verandert, of het nu gaat om geopolitieke machtsverhoudingen, technologie, klantbehoeften of concurrentie.

Want kredietcrisis en schuldreductie mogen dan de waan van de dag bepalen, uiteindelijk wordt groei van onze economie en welvaart gecreëerd door bedrijven die in vernieuwende bedrijfsmodellen slim gebruik maken van innovaties en nieuwe technologie. En hiervoor zijn de vooruitzichten juist veelbelovend. Denk bijvoorbeeld aan de digitale revolutie: nu al bepalend in sectoren als detailhandel en media, maar feitelijk nog maar net begonnen en in potentie net zo ingrijpend als de Industriële Revolutie 200 jaar geleden. Maar denk ook aan de snelle progressie in hernieuwbare energie, clean-tech, nanotechnologie en 3D-printing. Disruptive technologies met nu nog ongekende mogelijkheden voor welvaartsgroei en winstgevende business, maar ook – de naam zegt het al – met bedreigingen voor bestaande verdienmodellen en bedrijfsactiviteiten.

Voldoende aanleiding om 2013 niet te verspillen, maar te gebruiken voor strategische bezinning en zonodig fundamentele hervormingen. Dat vraagt visie en ambitie, maar ook pragmatische en effectieve maatregelen, gebaseerd op gedegen cijfermatige analyse van de echte uitdagingen en kansen. Het wordt vast niet altijd makkelijk of leuk, maar 2013 kan een bepalend jaar worden voor de toekomst en de waarde van uw bedrijf. Ondanks, of misschien wel dankzij de enorme uitdagingen. De keuze is aan u.

Marc van der Goot