en een nieuwe koning (met zakelijk instinct en fris imago) - dat kan er dit jaar best bij

Afgelopen jaren dook zijn naam regelmatig op in lijstjes van mensen die het zouden gaan maken in het nieuwe jaar. Niet omdat zijn carrière een grote vlucht nam – zijn loopbaan kabbelt al een tijdje voort – maar omdat zijn moeder zou hebben besloten haar taken aan hem over te dragen.

Prins Willem-Alexander kan pas laten zien wat hij waard is als koningin Beatrix een stap terug doet. In die zin verschilt hij van de andere mensen in deze bijlage: hij heeft zijn carrière niet in eigen hand. Toch zijn er genoeg redenen te bedenken waarom 2013 het jaar van Willem-Alexander zou kunnen worden.

De prins wordt op 27 april 46 jaar. Zijn dochters Amalia, Alexia en Ariane vieren respectievelijk hun tiende, achtste en zesde verjaardag. Een belangrijk gegeven, want koningin Beatrix wil dat haar zoon en prinses Máxima zo lang mogelijk van hun kinderen genieten. Zelf was zij 42 toen zij Juliana opvolgde.

Willem-Alexander is klaar voor het koningschap. Dat weet Beatrix. Niet zij, maar hij leidde vorige maand de grootste Nederlandse handelsmissie ooit: naar Brazilië, met 170 bedrijven. Hoewel de economische waarde van zo’n bezoek moeilijk te bewijzen valt, was MKB Nederland lovend over het kroonprinselijk paar. „Zij openen deuren die voor iedereen gesloten blijven”, zei voorzitter Hans Biesheuvel.

Kort voor het bezoek aan Brazilië vloog het paar naar Istanbul om de herdenking van 400 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Turkije af te sluiten. Toen journalisten de prins in de havenstad vroegen waarom hij zo veel waarde hecht aan een goede relatie met Turkije, antwoordde hij dat het land „een prominente positie in de wereldeconomie heeft”. De contouren van een nieuw, zakelijk koningschap worden zichtbaar.

Dat Willem-Alexander een paar journalisten uitnodigde mee te vliegen naar Istanbul, in het regeringsvliegtuig, is nieuw. Zijn aanpak getuigt van zelfvertrouwen en wijst er op dat de prins wil breken met de afstandelijke omgangsvormen van zijn moeder. Hij wordt daarbij gesteund door zijn charismatische vrouw, die zich vorig jaar liet interviewen ter ere van haar veertigste verjaardag.

Sinds het debacle rond hun vakantievilla in Mozambique, ruim vier jaar geleden, zijn Willem-Alexander en Máxima zich bewuster van hun imago. Door op één dag heen en weer te vliegen naar Istanbul met journalisten, offeren ze iets van hun privacy op, maar hebben ze wel invloed op de beeldvorming rond hun persoon. De prins en prinses weten wat ze willen uitstralen: wij zijn geïnformeerd, sociaal, ambitieus en onvermoeibaar. Zo’n beeld kan bepalend worden bij het latere koningschap.

Dat Máxima en Willem-Alexander gretig zijn staat vast. Maar de vraag is of Beatrix het stokje wil overdragen. Vorig jaar streefde zij koning Willem III voorbij als oudst regerende monarch. Na het skiongeluk van prins Friso, afgelopen februari, ging zij snel weer aan het werk. De bijna 75-jarige vorstin erfde stamina van grootmoeder Wilhelmina. Maar zelfs zíj zal nu en dan tegen grenzen oplopen.

Onderzoek van bureau Ipsos Synovate wees eerder dit jaar uit dat Beatrix zeer geliefd is onder de bevolking. 81 procent van de ondervraagden was ‘tevreden’ tot ‘zeer tevreden’ over de koningin. Zij noemden haar betrokken, meelevend en menselijk. Maar ook haar zoon krijgt behoorlijke rapportcijfers. Zes op de tien Nederlanders hebben vertrouwen in hem als toekomstige koning en vinden hem betrokken, menselijk en aardig.

De geschiedenis leert dat de Oranjes symbolische dagen kiezen voor belangrijke gebeurtenissen. Zo maakte Juliana haar abdicatie op de verjaardag van Beatrix bekend en deed zij afstand van de troon op haar eigen verjaardag. Willem-Alexander en Máxima trouwden op 2-2-2002.

Op 30 november 2013 is het 200 jaar geleden dat de latere koning Willem I aankwam op het strand van Scheveningen. Op 31 januari wordt koningin Beatrix 75 jaar. Het is niet ondenkbaar dat de traditie wordt voortgezet.