Buitenstaander zet schaatselite te kijk

Een shorttrackster die het NK allround wint: Jorien ter Mors zet schaatswereld aan het denken. „We hebben te lang aan tradities vastgehouden.”

Coach Jeroen Otter over Nederlands kampioene Jorien ter Mors: „Alles staat voor haar in het teken van haar sport.” Foto ANP

Is Jorien ter Mors nou zo goed, of is het langebaanschaatsen aan vernieuwing toe? De schaatselite in Thialf, het internationale hoofdkwartier van de langebaan, ging steeds ongemakkelijker kijken naarmate de NK allround vorderde. Een 23-jarige shorttrackster uit Twente, die normaal schaatst op het middenterrein van het ijsstadion, pleegde met drie klinische afstandszeges en de nationale allroundtitel niets minder dan een coup in de Nederlandse schaatswereld.

Nog pijnlijker wellicht is dat het toernooi voor Ter Mors vooral een training was voor haar échte sport: shorttrack. In een vol Thialf leer je met druk omgaan, redeneerde haar coach Jeroen Otter. Ter Mors slaagde met vlag en wimpel. Maar het EK allround, over twee weken ook in Thialf, slaat ze over.

„Ik wou dat ik in mijn jeugd structureel had kunnen trainen met shorttrack”, verzuchtte wereldkampioene allround Ireen Wüst. Op de twee afstanden waarop zij olympische titels haalde (3.000 en 1.500 meter) werd ze verslagen door Ter Mors, die nauwelijks wedstrijdervaring heeft. De 5.000 meter waarmee ze gisteren winnend afsloot, had ze zelfs nog nooit gereden.

Het is niet de eerste inbraak door een ‘vreemdeling’ op de langebaan. De inlineskaters (skeeleraars) Chad Hedrick en Derek Parra werden olympisch kampioen, net als de shorttrackers Shani Davis en Lee Seung-hoon. Marathonrijder Jorrit Bergsma is Sven Kramers grootste concurrent, terwijl de inlineskaters Michel en Ronald Mulder als schaatssprinters zijn uitgegroeid tot wereldtoppers. Het lijkt erop dat de oude langebaancultuur, een mix van ijstraining, veel fietsen en nog meer krachttraining, aan revisie toe is. Wüst: „Ik denk dat wij te lang hebben vastgehouden aan onze tradities. Wij kunnen leren van inlineskaten en shorttrack.”

Ter Mors onderstreept dat. „Als iemand uit een andere sport zomaar zou winnen in het shorttrack, zou ik denken: moet ik het niet anders doen? Ik denk wel dat dit bepaalde mensen de ogen opent. Misschien moeten ze kijken naar nieuwe wegen, meer disciplines combineren. Blijven vernieuwen is heel belangrijk in topsport.”

Dat klinkt als een echo van bondscoach Otter. Hij stuurt Ter Mors wekelijks een of twee keer de langebaan op, zodat ze kan trainen met hogere snelheden dan op het baantje van 111 meter kan. „Jorien is zo goed op de langebaan omdát ze shorttrackt, geloof ik echt. Ik denk dat elke langebaanschaatser op de Spelen van 2022 multidisciplinair zal zijn opgevoed, met inlineskaten of shorttrack.”

Wüst wil graag komende zomer een aantal weken trainen in het shorttrack, in de aanloop naar ‘Sotsji’. „Ik ben nu nog een pannenkoek in het shorttrack.” Haar ploeggenoot Jan Blokhuijsen trainde vaker met de shorttrackers, maar die overstap blijkt moeilijker dan andersom. „Ik denk niet dat Jan als shorttracker nationaal kampioen wordt – bij de vrouwen”, zegt Otter met een glimlach.

Niet alleen de krappe bochten maakt shorttrackers betere langebaanschaatsers. Lactaatmetingen leren dat de rijders tijdens een shorttracktraining minder ‘verzuren’ dan tijdens dezelfde training op de langebaan. „We onderzoeken nu hoe dat kan”, zegt coach Otter.

Daarnaast denkt hij dat de shorttrackers profiteren van hun lange ijstrainingen; altijd schaven aan de techniek. „Dat blijft het belangrijkst in het shorttrack, terwijl men op de langebaan meer fysiek traint. Ik denk dat de langebaanschaatsers veel beter zouden kunnen schaatsen als ze wat minder aandacht geven aan die fysieke component, en meer aan de techniek.”

Voor Ter Mors werkt de combinatie perfect. Het maakt de vraag actueel wat ze aanmoet met haar nieuwe sport. Nu verslaat ze Wüst, vorige maand deelde ze tijdens wereldbekerwedstrijden al een speldenprik uit aan een andere olympisch kampioene, Martina Sablikova. De EK allround lijkt Ter Mors geweldig, maar haar belangrijkste doel ligt zes dagen verderop in het seizoen, in Malmö, bij de EK shorttrack. „Daar win ik liever dan een EK allround.”

Hiermee gaf ze nog maar eens aan waar haar prioriteit ligt, ook na haar allroundtitel. „Dit is heel uniek, heel mooi. Maar ik denk niet dat ik deze medaille inlijst. Hij gaat gewoon bij de rest van de meuk”, zei Ter Mors, grossier in shorttrackmedailles.

Kan ze op beide disciplines uitkomen in Sotsji. „We hebben inmiddels wel wat schema’s over elkaar gelegd. Maar er is nog niks besloten.”

Otter en Ter Mors wilden hun zegetocht door Thialf niet te veel inwrijven bij de 400-metercollega’s. „Of ze voor aap staan? Nee, dat zie ik liever anders”, zegt Otter. „Ik denk niet dat er vijf schaatsers in Nederland zijn die zo leven voor hun sport als Jorien. Haar verrassende allroundtitel is volgens Otter „een uitkomst” voor de langebaan. „Ik denk dat dit juist heel goed voor ze is, een jaar voor de Spelen even schudden aan die boom. Je kunt nu nog wat veranderen.”

Ook Wüst schaamde zich niet voor de opmerkelijke prestaties van Ter Mors in ‘haar’ sport. „Jorien is superfit en supersterk. Ze traint kneiterhard en is heel gedisciplineerd. Ze kan olympische medailles winnen op de langebaan.”