Welja - straks maken we allemaal kunst

Typisch zo’n wereldvreemd avant-garde-idee leek het in de vroege jaren zeventig, toen de Duitser Joseph Beuys opperde dat elke mens een kunstenaar is. Dat hij aan dit idee de realisatie koppelde van een hiërarchieloze, vrije, democratisch-socialistische samenleving maakt het er vandaag niet plausibeler op. Straks gaan we jaar zes in van de Grote Laatkapitalistische Crisis en de woorden ‘knechting’ en ‘gaarkeuken’ klinken akelig hedendaags. De overvloed aan viraal entertainment in onze mediamaatschappij lijkt in die context het ultieme verdoofmiddel.

Maar misschien zit daaronder de voorbode van iets nieuws – het tijdperk waarin steeds meer mensen zelfvoorzienend trachten te zijn en, welja, maker van kunst. Voortekenen zijn er volop. Er waren altijd al meer mensen die gedichten schreven dan lazen. En vandaag geldt dat misschien ook voor proza, gezien het miljoen Nederlanders dat zegt schrijven als hobby te hebben. Intussen lijken alle studenten in bandjes te spelen of juwelen te ontwerpen. Lang niet allemaal dromen ze ervan de nieuwe Rembrandt te worden, maar ze delen via Youtube graag hun huisvlijt met de wereld.

Singer-songwriter Beck heeft dat perfect begrepen. Zijn nieuwe plaat is een collectie bladmuziek die gepaard gaat met een oproep om interpretaties van zijn liedjes te maken. Nauwelijks drie weken na de verschijning van Song Reader barst het internet al van versies allerhande. In 2025 vereren we Beck als een profeet.

Geert Buelens is een Vlaams dichter en hoogleraar letterkunde aan de Universiteit Utrecht.