We delen alles, ook de zorg

De gemiddelde omvang van huishoudens is in 2025 ongeveer 2,5. Meer dan eenderde van de huishoudens bestaat uit eenpersoonshuishoudens. De meeste hiervan zijn seniorenhuishoudens. Omdat het feitelijk woonaanbod nog steeds overwegend op gezinnen is gericht, is men huizen gaan delen.

Behalve living apart together (LAT) is er living together apart (LTA). Huizen, huishoudelijke apparaten en auto’s worden gedeeld op grote schaal. Wetten en regels zijn aangepast, opdat flexibeler woon- en leefverbanden mogelijk zijn. Als het niet werkt, verzin je wat anders. Als je besluit uit elkaar te gaan, kun je nog steeds huis en auto delen. Het onderhandelingshuishouden heeft plaatsgemaakt voor protocollen tussen huishoudens. LAT-relaties profiteren van geavanceerde communicatietechnologie. Van het stel dat virtueel op de bank zit, kan ieder van de twee een LTA-overeenkomst hebben met anderen in hun huis.

Zorg voor ouderen en kinderen wordt gedeeld en uitgeruild. Een zorgruil kan deel uitmaken van een LTA-overeenkomst. De senior is grootouder voor de kinderen van een alleenstaande ouder. In ruil hiervoor krijgt hij of zij de benodigde zorg. Kinderen van alleenstaande senioren die te ver weg wonen om aan de dagelijkse aandacht en zorg voor hun eigen vader of moeder een bijdrage te kunnen leveren, zorgen in hun huis voor de ouder van degene die in het huis van hun vader of moeder woont. Er zijn speciale internetsites om dergelijke gekoppelde LTA-zorgovereenkomsten tot stand te kunnen brengen.

De trend van ‘huishoudensverdunning’ loopt door, maar aan de stijging van de gemiddelde leeftijd waarop vrouwen hun eerste kind krijgen, is een einde gekomen. De toename van vrouwen in leidinggevende functies – gesteund door voortschrijdend inzicht in de samenhang tussen de reproductieve, educatieve en professionele carrières in de vrouwelijke levensloop – heeft de weg vrijgemaakt voor keuzes waarbij vrouwen eerder kinderen kunnen krijgen zonder kansen te verspelen.

Vrouwen wachten niet meer met het moederschap tot ze uitgestudeerd zijn of tot hun carrière op gang is gekomen. Ze zijn vaker kostwinner en hebben hogere inkomens. Vrouwelijk leiderschap is geen issue meer, en wie het vlees snijdt op zondag al helemaal niet. De zorg voor kinderen wordt soepel gedeeld, tussen de seksen en tussen de generaties, binnen en tussen huishoudens.

Anke Niehof is hoogleraar sociologie van consumptie en huishoudens aan de Wageningen Universiteit.

    • Ankie Niehof