Van bodem... ...naar dop, in minder dan een nanoseconde

Zo’n zeventig jaar geleden maakte ingenieur Harold Edgerton op het Massachusetts Institute of Technology in Boston met hulp van een stroboscoop opnames van een kogel die door een appel schoot. Zijn geestelijke erfgenamen bij het MIT Media Lab gingen dit jaar een stap verder: met een aangepaste ‘streak camera’ legden ze vast hoe een laserpuls (1 millimeter lang) door voorwerpen reist – zoals door het colaflesje hierboven. Een streak camera wordt meestal door chemici gebruikt. Zij bepalen er heel snel mee waar en wanneer een chemisch mengsel licht met een bepaalde golflengte uitzendt. De streak camera vangt die lichtdeeltjes via een spleet. Ofwel: hij registreert een smalle (ééndimensionale) lijn. Door het in het flesje verstrooide laserlicht via een spiegeltje te vangen, en dat spiegeltje telkens een stukje te draaien, bouwden Ramesh Raskar en collega’s lijntje voor lijntje toch tweedimensionale beelden op. Telkens opnieuw vuurden zij de laser en lieten de camera synchroon daarmee klikken: 500 beeldjes per nanoseconde, ruwweg de reistijd van de puls. Het leverde een filmpje op dat vertraagd afgespeeld zelfs relativistische effecten in de reizende laserpuls zichtbaar maakt. Zo gaat een nieuwe wereld open. Het filmen van al die lijntjes kostte trouwens wel veel tijd. En het afspelen gaat in superslowmotion: zou je een filmpje van een kogel door een appel even traag afspelen, dan duurde dat drie jaar. (MvdH)