Kwart vergrijpt zich

‘Doodstraf voor verkrachters? In Zuid-Afrika zou een vierde van de mannen dan dood zijn”, twitterde een Zuid-Afrikaanse in reactie op de roep om de doodstraf voor vijf mannen die zijn opgepakt voor de verkrachting van een 23-jarige vrouw in een bus in India. De tweet verwijst naar een onderzoek van de Zuid-Afrikaanse Medical Research Council (MRC) uit 2009 waarin 25 procent van de Zuid-Afrikaanse mannen toegaf ooit iemand verkracht te hebben.

In de berichtgeving en tweets over India wordt herhaaldelijk naar Zuid-Afrika verwezen als een land waar veel verkracht wordt. In 2011 kreeg de politie 56.000 aangiften te verwerken. Maar onderzoekers van de MRC denken dat dit het topje van de ijsberg is, omdat veel vrouwen niet naar de politie gaan.

Verkrachting is in Zuid-Afrika zo aan de orde van de dag dat de meeste berichten niet eens meer voor opschudding zorgen. Krantenkoppen als ‘Vier mannen verkrachten 40-jarige vrouw’ en ‘Levenslang voor verkrachter zwangere vrouw’, worden achteloos omgeslagen. De berichtgeving uit India wordt alleen gevolgd via nieuwsberichten van persbureaus als Reuters.

„Een normale dag in Zuid-Afrika”, twitterde een Zuid-Afrikaanse ingenieur met een link naar een nieuwsbericht over de Indiase studente die door zes mannen in een bus werd verkracht.

Verkrachting is normaal geworden in Zuid-Afrika, schreef de directrice van een opvangcentrum voor verkrachte vrouwen in Kaapstad eerder dit jaar: „Vergeef met dat ik zeg dat het gewoon is, maar het gebeurt iedere dag.” Ze reageerde op een verkrachtingszaak die wél voor zeer verhitte gemoederen zorgde.

In de township Soweto bij Johannesburg verkrachtten zeven jongeren een 17-jarig verstandelijk gehandicapt meisje. Ze filmden dat met hun mobiele telefoon. De video werd daarna doorgestuurd en doorgestuurd. Er werd heftig over gediscussieerd in de media en er volgden protesten, net als in India.

Maar waar in India duizenden jongeren in Delhi de straat op gingen, wat eindigde in rellen, bleef het in Zuid-Afrika bij tientallen vrouwen van de ANC-Vrouwenliga die vreedzaam bij de rechtbank marcheerden.

De Zuid-Afrikaanse media zijn sowieso erg gericht op eigen nationaal nieuws. Het belangrijkste nieuws van deze week ging over honden. Terwijl Bo, de hond van de Amerikaanse president Obama, de show stal in verschillende kerstvideo’s, riep president Jacob Zuma dat het hebben van een huisdier iets voor blanken is. Wandelen met een hond of geld uitgeven aan een dierenarts is volgens Zuma on-Afrikaans.

Zwarte hondenliefhebbers zijn woedend. De Zuid-Afrikaanse schrijver Zakes Mda publiceerde een foto op Twitter van een lachende Nelson Mandela met een Ridgeback die tegen hem opspringt. De 19-jarige Siyanda schreef op haar blog: „Na zijn herverkiezingen als president van het ANC, stortte Jacob Zuma zich weer op zijn echte baan – voor een vermakelijke afleiding zorgen van wat zijn vele critici de ‘Ernstige Sociaal-Economische Problemen van Zuid-Afrika’ noemen.”

    • Elles van Gelder