Opinie

    • Paul Luttikhuis

It’s the CO2, stupid! - voorproefje van klimaatdebat in 2013

In this Nov. 2, 2012 photo, a woman walks toward a well through clouds of dust raised by cattle in the wadi outside Louri village in the Mao region of Chad. For generations, the people of this bone-dry region lived off their herds, but climate change has meant that the normally once-a-decade droughts are now coming every few years. In this village malnutrition has become chronic, and many children have simply stopped growing. (AP Photo/Rebecca Blackwell) PART OF A 16-PICTURE PACKAGE WITH THE STORY "CHAD STUNTED NATION" In delen van Tsjaad volgen periodes van droogte elkaar steeds sneller op. (Foto AP)

Dank zij ene Alec Rawls kregen we aan het eind van het jaar een voorproefje van wat ons in 2013 te wachten staat. Op ‘stopgreensuicide’ publiceerde hij het tweede concept van het IPCC-rapport, waar de betrokkenen nog aan zullen sleutelen tot de definitieve versie komend najaar wordt gepubliceerd.

Getuige de titel van de website waarop hij de teksten heeft gepubliceerd, moet Rawls tot de ‘ontkenners’ gerekend worden. Een beetje googelen (hier en hier) leert inderdaad dat hij niet zomaar een ontkenner is. Rawls is van de hardnekkige, neoconservatieve soort, voor wie (de invloed van de mens op) klimaatverandering niet waar kan zijn, omdat die slecht is voor de economie. Behalve over klimaat, kwam ik van zijn hand onder andere verhalen tegen over wapenbezit (niet moeilijk te voorspellen wat hij daarvan vindt), over terreur en over het homohuwelijk.

Rawls had zichzelf opgegeven als ‘expert reviewer’ van het vijfde assessment van het IPCC. Hij heeft, zo blijkt uit zijn biografie, een half afgemaakte opleiding economie gevolgd. Ik heb geprobeerd het slappe excuus te doorgronden waarmee hij het schenden van de geheimhoudingsplicht rechtvaardigt. Maar het is me niet gelukt.

Het IPCC had kunnen verwachten dat Rawls zich niet aan de spelregels zou houden. Al na het eerste concept meende hij zoveel ‘systematische fraude’ te hebben ontdekt, dat hij eigenlijk de regels aan zijn laars wilde lappen. Hij wist zich in te houden en citeerde zoals hij had beloofd niet uit de teksten. Maar het verzoek van het IPCC om de concepttekst niet ter discussie te stellen op ‘publieke fora zoals weblogs’ legde hij naast zich neer.

Wat was dan die systematische fraude? Het feit dat het IPCC halsstarrig vasthoudt aan wat Rawls noemt ‘het spoor van de CO2-uitstoot’ als oorzaak voor de opwarming. En nauwelijks aandacht heeft voor dat andere, in de ogen van Rawls veel overtuigender argument: ‘It’s the sun, stupid!’.

Begrijpelijk leek daarom Rawls’ enthousiasme, toen in het tweede concept ineens de volgende zinnen opdoken:

Many empirical relationships have been reported between GCR [=galactic cosmic rays] or cosmogenic isotope archives and some aspects of the climate system (e.g., Bond et al., 2001; Dengel et al., 2009; Ram and Stolz, 1999). The forcing from changes in total solar irradiance alone does not seem to account for these observations, implying the existence of an amplifying mechanism such as the hypothesized GCR-cloud link.

Rawls meende hierin een verbijsterend moment van eerlijkheid van het IPCC te herkennen, een dodelijke erkenning van het klimaatpanel dat het oude uitgangspunt (It’s the CO2, stupid!) van alle eerdere rapporten onderuit haalt.

Je zou misschien verwachten dat dit Rawls tot bezinning had gebracht. Als het verschil tussen draft 1 en 2 zo groot kan zijn, zou het dan niet verstandig zijn om af te wachten of het definitieve rapport niet nog veel meer van dit soort opzienbarende conclusies bevat?

Maar het tegendeel gebeurde, verblind door de euforie gooide Rawls de complete tekst op internet. Zodat het voortijdige gekakel, dat het IPCC juist wilde voorkomen, kon beginnen. Door diezelfde euforie vergat Rawls overigens door te lezen, want dan zou hij op de volgende, voor hem ongetwijfeld teleurstellende passage zijn gestuit:

Although there is some evidence that ionization from cosmic rays may enhance aerosol nucleation in the free troposphere, there is medium evidence and high agreement that the cosmic ray-ionization mechanism is too weak to influence global concentrations of CCN or their change over the last century or during a solar cycle in any climatically significant way. The lack of trend in the cosmic ray intensity over the last 50 years (Agee et al., 2012; McCracken and Beer, 2007) provides another strong argument against the hypothesis of a major contribution of cosmic rays to ongoing climate change.

Voor directeur Steve Sherwood van het Climate Change Research Centre aan de universiteit van New South Wales, die wordt geciteerd in The Guardian, is dat aanleiding om Rawls te beschuldigen van een ‘severe case of cherry-picking’.

Het gaat me hier niet om het inhoudelijke debat. Ook over de conclusie van Joe Romm, dat het IPCC juist veel te omzichtig is, kan beter gediscussieerd worden als de definitieve tekst er ligt. Wat Rawls met zijn onbezonnen publicatie heeft gedaan, is ons een voorproefje geven van hoe het komend jaar zal gaan. Wat het IPCC ook zal schrijven, de ontkenners/sceptici zullen er een complot in zien en de alarmisten gaat het lang niet ver genoeg. De wetenschappers kunnen het nooit goed doen. Ze moeten zich verre houden van beleidsmakers, zullen sommigen zeggen. Nee, ze moeten juist veel meer stelling nemen om beleidsmakers te dwingen actie te ondernemen, vinden anderen.

Vorig jaar schreef ik hier rond dezelfde tijd:

De klimaatwetenschap, die een paar jaar zwaar onder vuur heeft gelegen, komt wat meer in de luwte nu de werkwijze van het IPCC is doorgelicht en verbeterd (likely). Daardoor zullen de pogingen om de klimaatwetenschap zwart te maken, te beschuldigen van vriendjespolitiek en manipulatie stoppen (very unlikely).

Die conclusies hoeven slechts een klein beetje te worden bijgesteld:

Dat de werkwijze van het IPCC, dat een paar jaar zwaar onder vuur heeft gelegen, is doorgelicht en verbeterd, leidt niet tot meer vertrouwen in de klimaatwetenschap. (very likely). Wel zullen de pogingen om de klimaatwetenschap zwart te maken, te beschuldigen van vriendjespolitiek en manipulatie stoppen (exceptionally unlikely).

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.

    • Paul Luttikhuis