Heimwee

Werken en studeren in een ander land is inspirerend. Vanaf juli leven we nu in Boston. In die tijd hebben we al heel wat opgestoken. Vooral dingen die we van tevoren niet hadden verwacht of gepland. Twee punten – van de vele – uit het tussenrapport.

‘Onecht. Theater.’ Dat is wat ik tijdens eerdere vakanties stiekem wel eens dacht over de omgangsvormen die Amerikanen erop nahouden. De eindeloze begroetingen (How are you? I’m fine, thank you. How are you? Fine, thanks.); het voortdurend informeren in restaurants of ‘everything allright’ is; de grenzeloze interesse in de topografische eigenaardigheden van Nederland; het onophoudelijk uitgenodigd worden om ‘eens’ langs te komen. En dan staan de mensen hier in de staat Massachusetts nog lang niet als de beleefdsten van de VS bekend. Niet voor niets worden ze door veel inwoners van omringende staten massholes genoemd.

Maar goed. Intussen kijk ik heel anders naar deze ‘gemaakte’ hoffelijkheid. Ik ervaar de positieve invloed die de heldere regels en de ietwat ouderwetse omgangsvormen van de school van onze jongste drie dochters op hen hebben. Ik ontdek dat ik het zelf ook plezierig begin te vinden om mee te spelen in dit theater van welgemanierdheid. En eigenlijk weet ik ook wel – zeker als ik er nog even een handboek op nasla – dat het psychologisch niet zo gek veel uitmaakt of je iets echt meent of niet, wanneer het om gedrag gaat dat je gedurende langere tijd vertoont. Op den duur ga je vanzelf ook bedoelen wat je zegt. Je innerlijke overtuigingen conformeren zich aan je uiterlijke gedrag.

‘Onverantwoord. Levensgevaarlijk.’ Dat is wat ik vond van de manier waarop Amerikaanse jongeren hun rijbewijs plegen te halen. Het verschilt een beetje per staat, maar hier in Massachusetts mag je, als je je theorie-examen hebt doorstaan (18 van de 25 meerkeuzevragen goed gegokt), met je aldus verkregen learner’s permit onder begeleiding van een volwassene zelf autorijden. Zomaar. Zonder blauwe L op het dak. Ook in het drukke centrum van Boston.

Enfin. Sinds enkele weken oefent mijn oudste dochter elke dag ongeveer een half uur haar chauffeurskunsten, ook in downtown Boston, en ik zit ernaast.

Met enkel de mogelijkheid om verbaal af te remmen en mondeling bij te sturen, begint dit als een zenuwslopende oefening in het veinzen van uiterlijke kalmte, terwijl je van binnen onversneden doodsangst ervaart. Een harde oefening in voorheen soft klinkende bezigheden als ‘loslaten’ en ‘vertrouwen geven’.

Nu we een paar weken verder zijn, blijkt dat ook hier de fake it, till you make it-aanpak zijn werk heeft gedaan. Ik kijk met andere ogen naar mijn dochter. Inmiddels kan ze prima autorijden. En in wezen is ook dit Amerikaanse systeem zo gek nog niet.

Eén jaar in de VS. En dan met een schat aan ervaringen terug naar Nederland. Dat was en is het plan. De laatste weken stellen onze dochters echter steeds vaker de vraag of we niet toch iets langer zullen blijven. Ook voor hen geldt: waar je elke dag aan deelneemt, dat ga je steeds meer waarderen.

Enerzijds een mooi proces. Anderzijds ben ik nu al bang voor de heimwee die ik straks in Nederland zal hebben wanneer we na een paar maanden allemaal weer terugveranderd zijn. De heimwee naar de tijd in Boston waarin onze dochters zo beleefd waren en waarin ikzelf letterlijk leerde om eens wat vaker het stuur uit handen te geven.

Ben Tiggelaar is gedragsonderzoeker, trainer en publicist en schrijft elke week over management en leiderschap.

De column van Marike Stellinga komt vandaag wegens vakantie te vervallen.