Grenen paal rot het snelst

Overal in Nederland zijn houten heipalen aan het wegrotten. Twee houtonderzoekers proberen te voorspellen hoe snel dat gaat. Eén belangrijke factor hebben ze gevonden: palen van dennenhout (‘grenen’) rotten sneller dan palen van sparrenhout (‘vuren’) (Journal of Cultural Heritage, september 2012).

Tot 1950 werden in het hele westen van Nederland op grote schaal houten heipalen gebruikt, voor woningen maar even vaak voor kades of bruggen. Die rotten. Vroeger leek het dat hout in grondwater niet rot, maar dat doet het wel – langzaam. Er zijn nu eenmaal bacteriën die ook zonder zuurstof hout kunnen eten.

In Amsterdam is vooral vurenhout en grenenhout voor de palen gebruikt. René Klaassen en Berdien van Overeem leiden de toestand van die palen af uit technische rapportages van gebouwen en paalmonsters. ‘Ernstige’ rot vrat zich soms 5 centimeter diep de paal in. Dat gebeurde het vaakst bij grenen palen (den). Die rotten 0,25 mm per jaar; vurenhouten palen (spar) slechts 0,13 mm per jaar. Palen met ernstige houtrot staan overal in de oude Amsterdamse wijken. Met de beroemde 350 jaar oude palen van vurenhout van het Paleis op de Dam valt het mee. Veel vurenhouten palen hebben een kern van hard hout dat goed bestand is tegen rot.

    • Hester van Santen