Belegger keek vooral naar rentemarkt

De prijs voor de grootste beurshype van 2012 gaat zonder meer naar Facebook dat in mei naar de beurs ging. Echte beleggers keken dit jaar vooral naar de obligatiemarkt.

„En geloof me, het zal genoeg zijn.” De beslissende woorden van het beursjaar 2012 werden uitgesproken op 26 juli en kwamen uit de mond van Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank. Op het moment dat Draghi sprak in het Londense Lancaster House, stond de rente op Spaanse staatsobligaties op ruim 7,5 procent. De Italiaanse rente op tienjarige staatsobligaties werd meegezogen naar ruim 6,5 procent.

Op dat moment was het niet meer de vraag of de euro zou vallen. Iedereen vroeg zich alleen nog af wanneer dat zou gebeuren.

En toen kwam Draghi. Hij beloofde dat hij zou ingrijpen op de obligatiemarkt als landen maar gehoor zouden geven aan zijn harde eisen: saneren onder supervisie van het IMF en de ECB. De AEX-index begon op dat moment aan een opmars die tot het einde van dit jaar zou duren. Dit beursgraadmeter heeft, met nog een halve handelsdag in 2012, een winst geboekt van 9,5 procent.

De grote hype: Facebook

De prijs voor de meest controversiële beursgang van het jaar gaat naar Facebook. Het grootste sociale netwerk ter wereld was door de zakenbanken opgeblazen tot 100 miljard dollar.

Op 18 mei loopt de ballon grotendeels leeg; na een rommelige beursdag volgt een gestage daling totdat de beurswaarde is gehalveerd. De voornaamste vrees is dat Facebook er niet in slaagt een goed advertentiemodel voor de mobiele gebruikers te ontwikkelen.

Momenteel wordt de waarde van Facebook op 57 miljard dollar geschat. Dat lijkt stabiel, maar het blijft lastig koersen op de grens van privacy en commercie. Bijvoorbeeld als fotodienst Instagram, een kersverse dochter van Facebook, zijn gebruiksvoorwaarden aan wil passen passen om meer advertentieinkomsten te genereren. Woedende reacties van gebruikers leidden tot excuses van Instagram en Facebook: zo hadden ze het nooit bedoeld.

De grote pech: KPN

KPN's topman Eelco Blok houdt niet van terugkijken. Geef 'm eens ongelijk: Blok heeft amper adem kunnen halen sinds hij begin 2011 de leiding van het telecombedrijf overnam. Omzet, winst en marktaandeel staan continu onder druk en het regende in 2012 calamiteiten. Rechtszaken en ruzies, mislukte verkopen, hackers en Mexicaanse miljardairs die zich naar binnen weten te wurmen. ‘Overgangsjaar’ 2012 werd een pechjaar waarin KPN meer dan de helft van zijn beurswaarde kwijt raakte.

KPN merkt, zoals elke provider, dat klanten vaker gratis berichtendiensten gebruiken en minder sms'jes versturen. Daarnaast staan de gesprekstarieven zwaar onder druk. Toch moet KPN meer geld in het netwerk steken om marktleider te blijven. Er is geen geld om èn beleggers èn klanten tevreden te houden: de gegarandeerde dividenduitkeringen uit het tijdperk Scheepbouwer zijn verleden tijd.

Begin januari wordt al een aandelenterugkoop afgeblazen, in juli snijdt KPN in het dividend. In december moeten aandeelhouders het opnieuw ontgelden. Een grootscheepse frequentieveiling kost KPN ruim 1,3 miljard euro – veel meer dan begroot. Weer wordt het dividend teruggeschroefd.

KPN krijgt niet alleen ongewenst bezoek van een hacker, het telecombedrijf slaagt er ook niet in om de Mexicaanse telecomprovider América Mòvil buiten de deur te houden. De eigenaar van América Mòvil, miljardair Carlos Slim, verwerft eind juni 28 procent van KPN met een bod van acht euro per aandeel.

Eelco Blok weet beleggers er niet van te overtuigen dat KPN meer waard is. De verkoop van E-Plus en het Belgische BASE mislukken, de directeur van de Nederlandse mobiele tak wordt gewipt en inmiddels staat de koers onder de vier euro. Eigenlijk had Slim even moeten wachten met instappen.

Ondertussen gaat concurrent Ziggo naar de beurs en houdt daar stand dankzij een lage instapprijs en solide prestaties. Ziggo biedt ook mee op de mobiele frequenties, maar haakt uiteindelijk toch af. De kabelaar verwacht de investeringen niet terug te kunnen verdienen.

De grote glijbaan: Apple

Beleggers in Apple bouwen in 2012 een spectaculaire glijbaan. Het meest waardevolle technologiebedrijf ter wereld overtreft alle concurrenten in winst, dankzij de ruime marges op de iPhone en de iPad. Apple verzamelt zo meer dan honderd miljard dollar aan cash en keert onder leiding van de nieuwe topman Tim Cook voor het eerst in jaren dividend uit. Voorgestuwd door Cooks belofte in maart 2012, spurt het aandeel Apple in een rechte lijn naar ruim 700 dollar. Maar in september daalt het sentiment als bij toverslag; de iPhone 5 blijkt maar moeilijk leverbaar, de marges op de iPad mini vallen tegen en Apple moet voor het eerst in het openbaar toegeven dat het blunderde met Apple Maps. De beurslieveling verandert in een gebeten hond; het aandeel Apple zakt bijna onder de 500 dollar.

    • Marc Hijink
    • Jan Meeus