Amerikaanse droneaanval in Nederland

Almere, december 2025. Bij een aanval met een LMAMS-drone (Lethal Miniature Aerial Munition System) kwam gisteravond een 24-jarige jongen uit Almere om het leven. Zijn jongere broer raakte zwaargewond. De aanval werd vermoedelijk uitgevoerd door een onbemand vliegtuig van het US Cyber Emergency Response Team. Dit is de tweede keer dit jaar dat de Verenigde Staten een Nederlands doelwit onder vuur nemen. Vorige keer vielen er drie gewonden. Premier Hennis-Plasschaert heeft de Amerikaanse ambassadeur ontboden.

Volgens onbevestigde geruchten is het slachtoffer lid van de internationale actiegroep Pirates United, die vorige week een succesvolle cyberaanslag op de Amerikaanse oliegigant Chevron en het Pentagon uitvoerde en daar een onbekend aantal petabytes vernietigde.

In 2011 vielen nog rond de honderd burgerdoden door aanvallen met drones in Jemen en Pakistan. Sinds 2021, na de kerstaanslagen op Amerikaanse troepen in de Golfregio, hebben de VS hun aanvallen uitgebreid naar Noord-Afrika, Centraal-Azië en sinds kort ook Europa. De cijfers zijn omstreden, maar volgens de Crisis and Information Group lopen de aantallen nu op tot twee- tot driehonderd per jaar.

Op basis van resolutie 2786 van de Verenigde Naties is de inzet van drones tegen enemy combatants niet alleen in oorlogsgebied, maar ook in allied area goedgekeurd als hiervoor bilaterale afspraken zijn gemaakt. De Nederlandse regering onderhandelt nog met Washington over zo’n overeenkomst.

De actie in Almere maakt die ondertekening minder waarschijnlijk, zeker aangezien alleen Denemarken, Polen, Spanje en Turkije een dergelijk verdrag hebben gesloten met Washington. De aanvallen met drones in Duitsland en Frankrijk in het afgelopen jaar hebben de spanningen tussen Brussel en Washington verder opgevoerd. De aanslag in Almere zet de betrekkingen nu ook met Nederland verder onder druk.

De regering ligt onder vuur van de verzamelde oppositie voor haar uitspraken waarin zij steun betuigde aan de War on Cybercrime. D66-leider In ’t Veld stelde opnieuw het Micro Drone Project ter discussie. Hierin werkt Nederland met Israël, Frankrijk en de VS aan de ontwikkeling van miniatuurdrones.

Met het oog op de presidentsverkiezingen van 2026 en het debacle van de regering-Clinton in 2024 om tot een internationale coalitie tegen cybercrime te komen, lijkt de mogelijkheid tot beïnvloeding van de kandidaten door de Europese Unie als geheel nihil te zijn. Republikeinse kandidaten hebben uitbreiding van de War on Cybercrime tot speerpunt gemaakt van hun campagnes.

Beatrice de Graaf is hoogleraar conflict en veiligheid in historisch perspectief aan de Universiteit Leiden.