Rebellen rukken op in hart Afrika

Er woedt opstand in de grondstofrijke Centraal-Afrikaanse Republiek. Het hart van Afrika wordt instabieler. Frankrijk wil niet langer orde brengen.

De regering van de Centraal-Afrikaanse Republiek wankelt. Rebellen rukten gisteren verder op naar Bangui, de hoofdstad van een van de armste en meest instabiele landen van Afrika. President François Bozizé heeft Frankrijk en de Verenigde Staten gisteren om hulp gesmeekt, maar die voelen er niet voor in te grijpen.

De opgelaaide strijd in de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) draagt bij aan de instabiliteit in het hart van Afrika. Een hele reeks landen kampt met gewapende opstanden, van Soedan in het oosten via Nigeria tot aan Mali in het Westen.

In enkele weken hebben de rebellen al zeker tien steden in het dunbevolkte noorden van CAR ingenomen, waaronder Bambari, de derde grootste stad van het land, en het gebied rond Bria, dat rijk is aan diamanten en ijzererts. Duizenden mensen zijn het regenwoud in gevlucht.

De rebellen zijn opgerukt tot Damara, op 75 kilometer van de hoofdstad. Bangui vreezt de rebellen. Uit voorzorg hebben de VS alle medewerkers van de ambassade daar teruggetrokken. Ook hulporganisaties hebben hun medewerkers uit Bangui geëvacueerd.

Vorige week stuurde buurland Tsjaad, een bondgenoot van Bozizé, zo’n 2.000 militairen naar de Centraal Afrikaanse Republiek, maar die konden de opmars van de rebellen niet stuiten.

Frankrijk heeft 250 militairen gestationeerd in CAR als onderdeel van een internationale vredesmissie. Het land heeft zijn militaire macht in het verleden vaker aangewend om regeringen van CAR omver te werpen of in het zadel te houden. Toen rebellen in 2006 optrokken naar Bangui, bombardeerde president Nicolas Sarkozy hun stellingen. Zijn opvolger, François Hollande, zegt dat de dagen dat Frankrijk zich mengde in de interne aangelegenheden van zijn voormalige kolonies in Afrika voorbij zijn. „Als we er zijn, is het niet om een regime maar onze landgenoten en belangen te beschermen.”

Het regime wordt bedreigd door een coalitie van rebellengroepen, die zich Seleka noemt. Ze eist uitvoering van het vredesakkoord uit 2007. Het regime beging grove mensenrechtenschendingen om de vorige opstand neer te slaan. Honderden burgers kwamen om, tienduizenden huizen werden verbrand en honderdduizenden raakten ontheemd.

Maar het regime van Bozizé oefent buiten Bangui nauwelijks gezag uit en heeft niets gedaan om de armoede, marginalisatie en de onveiligheid in het noorden te verbeteren. CAR is een van de armste landen van Afrika, ondanks zijn grote rijkdom aan uranium, goud en diamanten.