Portugal verrast schuldeisers liefst positief

Met de verkoop van grote staatsbedrijven lukt het Portugal ruimschoots zijn privatiseringsdoel te halen. En er volgt meer.

Het Portugese kabinet heeft gisteren groen licht gegeven voor de verkoop van ’s lands belangrijkste vliegvelden. Het Franse consortium Vinci neemt de nationale luchtverkeersleider ANA over van de Portugese staat voor 3 miljard euro. Het euroland zet daarmee opnieuw een belangrijke stap om te voldoen aan de eisen, die het kreeg opgelegd nadat het begin 2011 financiële noodhulp inriep.

Portugal kreeg van het euronoodfonds EFSF en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) toen 78 miljard euro aan noodleningen toegezegd, omdat het niet langer terecht kon op de financiële markten. In ruil voor deze steun voert Lissabon een ingrijpend pakket bezuinigingen en hervormingen door. Een van de eisen van de trojka Europese Commissie, Europese Centrale Bank (ECB) en IMF is dat de schatkist 5 miljard euro ophaalt via het (deels) privatiseren van staatsbedrijven.

Portugal haalde al 2,7 miljard op met de verkoop van staatselektriciteitsbedrijf EDP aan Three Gorges uit China. Een deel van stroomnetbeheerder REN ging eveneens naar een Chinese koper, voor 592 miljoen. Nu de verkoop van ANA rond is, is duidelijk dat Portugal zijn privatiseringsdoel ruimschoots haalt.

Meer doen dan de trojka eist, past in de strategie van de regering. De centrumrechtse premier Pedro Passos Coelho wil alles doen om niet op Griekenland te lijken. Liever verrast hij de buitenlandse schuldeisers juist positief. Hij hoopt zo de markten positief te stemmen en krediet op te bouwen in Europa.

Dit laatste heeft hij nodig, omdat onduidelijk blijft of Portugal in de herfst van 2013 inderdaad alweer zelfstandig op de markten terecht kan. Alle bezuinigingen en belastingverhogingen remmen de groei sterker af dan begroot. De tienjaarsrente daalde recent weliswaar tot onder de belangrijke 7 procent, maar dit is nog steeds fors hoger dan voor de uitbraak van de eurocrisis. Mogelijk is volgend jaar toch een tweede, kleinere reddingsactie nodig. Daarnaast probeert de regering gunstiger voorwaarden te bedingen over de bestaande noodleningen – zoals Griekenland onlangs lukte.

De al lopende privatiseringen gaan dan ook gewoon door. De komende weken en maanden volgen nog CTT (post), CP Carga (vrachttreinverkeer), Águas de Portugal (waterzuivering), Caixa Geral de Depósitos (een staatsbank) en Estaleiros Navais (scheepsbouw).

De al decennia gewenste verkoop van luchtvaartmaatschappij TAP aan de Braziliaanse zakenman Germán Efromovich ketste deze maand af – de regering had twijfels over de financiering. Naar verluidt wil de Braziliaan een nieuwe poging doen.

Het Angolese mediabedrijf Newshold bezit in Portugal al de populaire krant Sol en bereidt nu een bod voor op tv-kanaal RTP – een maatschappelijk omstreden privatisering. Media stellen vragen over de financiers achter Newshold en hun interesse in de publieke zender. Het bedrijf reageerde fel op alle aantijgingen – die het ziet als neokoloniale reflex – en wees erop dat Angolese investeringen „momenteel veel Portugese bedrijven helpen overleven en zelfs banken herkapitaliseren”.

    • Merijn de Waal