Populairste Amerikaanse generaal in jaren

Hij was de generaal die de operatie Desert Storm in Irak in 1991 leidde. Hij maakte iets van het Vietnam-trauma goed.

FILE - In this April 23, 1991 file photo, Gen. Norman Schwarzkopf, left, looks on as President George Bush speaks to reporters in the White House Rose Garden as in Washington. Bush praised the general for leading a "fantastic" effort to fulfill U.S. obligations in the gulf, and for helping to build "unbelievable" morale on the home front. Schwarzkopf died Thursday, Dec. 27, 2012 in Tampa, Fla. He was 78. (AP Photo/Barry Thumma, File) AP

Het liefst wilden de Amerikanen generaal Norman Schwarzkopf meteen tot president kiezen, in de eerste weken na de overwinning in de Golfoorlog van begin 1991. Schwarzkopf, die gisteren op 78-jarige leeftijd overleed in zijn woonplaats Tampa in Florida, was Amerika’s populairste generaal sinds Douglas MacArthur in de Korea-oorlog in de jaren vijftig van de vorige eeuw.

Schwarzkopf voerde vanuit Saoedi-Arabië het bevel over operatie Desert Storm, waarbij in totaal 765.000 geallieerde militairen uit dertig landen Koeweit bevrijdden. In augustus 1990 had de Iraakse leider Saddam Hussein dat land bezet.

Het aantal slachtoffers aan geallieerde zijde bleef in de oorlog van zes weken beperkt tot minder dan 500, terwijl aan Iraakse kant naar schatting meer dan 20.000 doden vielen. ‘Stormin’ Norman’, van wie de meeste Amerikanen voor Desert Storm nog nooit hadden gehoord, kreeg na de zege een tickertape parade op Broadway in New York.

Vanuit de Saoedische hoofdstad Riad verzorgde de mediagenieke Schwarzkopf briefings over het verloop van de oorlog, de eerste in het tijdperk van CNN. Schwarzkopf toonde beelden van nachtelijke precisiebombardementen, waaronder een opname van een vrachtwagen die enkele seconden voor de aanval de brug wist te verlaten. „De gelukkigste man in Irak”, aldus de generaal over de chauffeur.

Schwarzkopf beschouwde zijn tv-briefings als een tweede front van Desert Storm. Als veteraan van de Vietnam-oorlog weet hij het Amerikaanse fiasco van toen aan de vredesbeweging en de kritische pers. Hij was vastbesloten geen ruimte te laten voor negatieve berichtgeving. Journalisten kregen zeer beperkt toegang tot het front.

‘Vietnam’ was voor Schwarzkopf zelf een gloriemoment geweest. Hij kreeg talrijke onderscheidingen voor zijn rol als kolonel, onder meer voor een actie waarbij hij Amerikaanse soldaten uit een mijnenveld redde en daar zelf achterbleef terwijl de helikopter gewonden afvoerde. Zijn desillusie over de Amerikaanse nederlaag was groot. Naar verluidt overwoog Schwarzkopf het leger te verlaten. Maar hij bleef, steeg in de hiërarchie en hielp de Amerikanen het Vietnam-trauma te overwinnen door ze in 1991 de zege te schenken.

De euforie kon destijds niet verhullen dat Schwarzkopf een meningsverschil had met presidentGeorge Bush over de afloop van Desert Storm. De generaal liet in een praatprogramma weten dat hij de opmars tegen Irak had willen voortzetten toen Bush eind 28 februari een staakt-het-vuren afkondigde.

Graag was Schwarzkopf de geschiedenis ingegaan als een twintigste-eeuwse Hannibal, de Carthaagse veldheer die voor Schwarzkopf bij zijn studie aan de militaire academie van West Point een voorbeeld was geweest. De wapenstilstand maakte het volgens Schwarzkopf onmogelijk de Iraakse Republikeinse Garde te omsingelen, zoals Hannibal met de Romeinen had gedaan.

Overigens kreeg Schwarzkopf meteen de kritiek dat híj met de Irakezen had onderhandeld over het staakt-het vuren. Hij stond Saddams regime toe de helikopters te behouden waarmee het later op bloedige wijze shi’itische en Koerdische opstanden neersloeg.

De botsing over de wapenstilstand heeft de verhouding tussen Schwarzkopf en Bush maar kort geschaad. Schwarzkopf steunde in 2000 en 2004 de presidentskandidatuur van diens zoon George W. Bush. Bush senior, die op dit moment in het ziekenhuis ligt, beschreef Schwarzkopf gisteren als een „dierbare vriend”.

Op het hoogtepunt van zijn populariteit, vlak na Desert Storm, speculeerde Schwarzkopf in talkshows over zijn politieke ambities. Daar is nooit wat van terechtgekomen. Schwarzkopf ging al snel na de Golfoorlog met pensioen, werd militair analist op tv-zenders en zette zich in voor kankerbestrijding en de bescherming van de grizzlybeer.