Een stormachtig -nummer van vijf letters... Grease

Geniale, raadselachtige kruiswoordpuzzels of een simpele rebus op Donald Duck-niveau. Het is in de bladen weer tijd voor de eindejaarskrakers.

Op de nrc.next-redactie hing lange tijd een leus aan de muur: Never underestimate the power of the puzzle. De sudoku was geschrapt, de lezers kwamen in opstand. Onderschat dus nooit het belang van de puzzel.

HP/De Tijd had lange tijd de haast onkraakbare kerstpuzzel King William’s Test, moeilijke associatieve vragen in cryptisch getitelde categorieën. Toen HP ermee stopte, kwam hij in Trouw, die zaterdag meldde dat ook daarin dit jaar geen King William’s meer zou verschijnen.

Omdat we nog middenin het feestdagenvacuüm zitten, test de bladenrubriek voor u de puzzels in de dubbeldikke opiniebladen. We beginnen met HP/De Tijd, want die heeft met King William’s toch een traditie opgebouwd. Nou, vergeet het maar. Gewoon een cryptogram van Jan Meulendijks. Niets geen speciale kerstkraker.

Vrij Nederland heeft er wel een. Over twee pagina’s gaan Jelmer Steenhuis en Maarten Gaillard van Studio Steenhuis los met de puzzel De titels van 2012. Met in totaal 265 opgaven, zoals ‘Coen Brothers-film die een typering geeft van Jael Jablabla’ (19 letters), ‘Klassieke compositie over een plaats delict in Rotterdam’ (26 letters) en ‘Queen-nummer vanuit het perspectief van Poetin’ (10 letters). En als u aan het Econogram in deze krant bent begonnen, ook van Steenhuis, dan komt ‘Stormachtig Grease-nummer’ (5 letters) u bekend voor. Ook aardig voor NRC-lezers: ‘Door een __ redacteuren’ (5 letters). Het is wel een heel klassieke kruiswoordpuzzel.

In de zomer had VN nog de geniale puzzel Geheimschrift van Steenhuis, waarin tekstbalken zaten verborgen die bij invulling van het diagram een code gaven voor de eindoplossing. Een van die balken was achterstevoren geschreven, in de ander waren alle letters vervangen door de letter ernaast op het toetsenbord. Dát is puzzelen!

Elsevier heeft al jaren een Kerst-rebuskraker. Dertig opgaven, door Jan Meulendijks, thema: ‘schuld en boete’. Een eitje. De bladenrubriekredactie had in 26 minuten de oplossing op papier. Nog voor Kerstavond begon, kon Elsevier al in de oudpapierbak. Want zeg nou zelf: een plaatje van een tomaat met Ad Visser erop, met de aanwijzing T=V en M=C (8 letters), of een kip en een bever, met K=T en B=G (8 letters), dat is een rebus op Donald Duck-niveau. En de moeilijke opgaven (letters en pijltjes in hokjes) worden makkelijk, omdat veel letters worden ‘weggegeven’ (vakjes met dezelfde nummers krijgen dezelfde letters). Als daardoor bij een woord van 9 letters er al 5 zijn ingevuld (zoals: R_C_E_CH_), wordt het gewoon een invuloefening.

In De Groene Amsterdammer een vergelijkbare Kerstcryptorebus, van Henk Jongebloed, thema: ‘vader’. De opgaven lijken, net als in Elsevier, onbegrijpelijk. Maar na enig oefenen lukt het echt wel een beetje. Neem de plaatjes die hierbij zijn afgedrukt. Het woord ‘enorm!’? Zoek een synoniem. En die pijlen wijzen naar iets. Hoe noem je dat? Vervang dan de K door de V en je hebt de oplossing. Of ‘word-tekst risk’. Wat is Word (denk aan de pc!)? Haal ‘tekst’ ervan af, en lees risk als r is k. Is iets dik gedrukt? Dan zou het wel eens vet kunnen zijn. Nu nog iets met dat pijltje, en je bent weer een stapje verder.

In De Groene worden geen letters weggegeven. Dus alle 24 opgaven moeten op eigen kracht worden opgelost. Met 26 minuten ben je nog niet op een derde, en dan moeten al die ‘moeilijke’ nog. De oplossing kan tot 7 januari worden ingestuurd.