Al meer dan 10.000 faillissementen

Steeds meer bedrijven gaan failliet in Nederland. Het betekent topdrukte bij de insolventiepraktijk van advocatenkantoren.

Nederland, Amsterdam, 18-12-2012. Winnaars van de Crisis: advocaat Robert van Galen, voorzitter van de club van faillissementsadvocaten in zijn kantoor aan de zuidas (Nauta Dutilh). Foto: Olivier Middendorp

Het is geen toeval dat Robert van Galen in zijn vrije tijd graag in een zweefvliegtuig stapt. „Daar moet je óók snel beslissingen nemen.” Als curator of advocaat bij een herstructurering is dat precies hetzelfde. Je kan niet alle uitkomsten uitstippelen of adviezen van tientallen pagina’s inwinnen. Er moet snel gehandeld worden op basis van ervaring en inzicht. „Schieten in de mist”, noemt hij het ook wel.

Van Galen is voorzitter van de Vereniging Insolventierecht Advocaten INSOLAD. Bij herstructureringen en faillissementen zijn het de insolventiepraktijken van ’s lands advocatenkantoren die worden ingeschakeld: de ene keer om op te treden als advocaat, de andere keer als curator. Ze moeten haast wel gouden tijden beleven. Het aantal faillissementen in Nederland piekt al jaren. De 10.000 wordt dit jaar ruimschoots overschreden.

„We hebben het druk”, bevestigt Robert van Galen, die ook partner is bij het grote advocatenkantoor NautaDutilh. Al wil hij zichzelf nou niet direct als winnaar van de crisis bestempelen. De insolventiepraktijk bij NautaDutilh mag dan goed lopen, maar dat is slechts een deel van het kantoor. „De winstverdeling wordt voor mij niet beter omdat er zoveel insolventies zijn.”

Branchebreed gaat het wel goed. „De curatoren hebben het nu echt drukker.” Ze beginnen de fikse stijging van het aantal faillissementen die dit voorjaar werd aangekondigd nu te merken. Zeker de laatste drie, vier maanden zijn er meer interessante zaken en grotere faillissementen, zegt Van Galen. Zo gingen recent vastgoedbedrijven TCN en Eurocommerce nog over de kop.

Van Galen, die zelf niet meer als curator optreedt, verwacht dat ook 2013 een goed jaar wordt. Stel dat de beurs nu zijn dieptepunt heeft gehad en aan het klimmen is, dan ijlt het aantal faillissementen nog een tijd na. „Ik heb wel het gevoel dat dit werk nog wel even blijft.”

Bij economische crises zijn er traditioneel een aantal slechte markten: de bouw, transport, horeca en reisbranche. „Daar gaat het bij een dip mis.” In het rijtje hoort nu ook de onroerendgoedmarkt. Omdat de huuropbrengsten en waardes van het vastgoed enorm zijn gedaald, zitten partijen die erin hebben geïnvesteerd nu met een rentelast.

Zodra de rechtbank een faillissement uitspreekt wordt een curator benoemd. De curator dient de boedel te beheren en zonodig te vereffenen voor de schuldeisers; geregeld valt toch nog wel een deel van de onderneming te redden.

Een belangrijke reden waarom Van Galen het vak „zo interessant” vindt, is dat men iets voor de crediteuren probeert te betekenen en vaak met het creëren van iets nieuws bezig is. Regelmatig lukt het om een bedrijf op een of andere manier een doorstart te laten maken. „Het aantal projecten ‘Phoenix’ dat ik voorbij heb zien komen is eindeloos.”

Via een speciaal benoemingenbeleid bepaalt de rechtbank bij welke bedrijven een curator aan de slag gaat. Dat gebeurt op basis van lijsten die zijn gerangschikt op ervaring. ‘Lijst 4’ is de zwaarste, die komt tevoorschijn bij grote faillissementen.

De rechtbank probeert de zaken eerlijk over de verschillende curatoren te verdelen. Makkelijker gezegd, dan gedaan. De curator moet zijn salaris halen uit de opbrengsten van de boedel van het failliete bedrijf. Maar er zijn nogal wat bedrijven waar helemaal of vrijwel niets meer over is. Dan is er niks om te verkopen en krijgt de curator dus ook geen geld.

Het gevolg is dat curatoren uit de grotere faillissementen compensatie moeten halen voor de kleinere waar ze niks voor krijgen. Van Galen: „De rechtbanken zeggen dat als jouw kantoor grote faillissementen wil hebben, je ook een aantal kleintjes moet afwikkelen.” Daarover klagen doen curatoren niet: de komende tijd blijven er grote zaken in overvloed.

Dit is deel 1 van een serie over de winnaars van de crisis.