Zo zag de wereld eruit op 15 mei

Fotograaf Jeppe Wikström vroeg iedere wereldburger op 15 mei een dag uit zijn of haar leven vast te leggen. Hij ontving duizenden foto’s en bundelde ze in een boek.

Children play cricket in front of Darul Aman Palace in Kabul, Afghanistan on May 15, 2012. The palace, which was built by King Amanullah Khan in the early 1920s, was ruined after it has been through several war. Photo by Kuni Takahashi

Een boodschap voor de toekomst. Dat was de droom van de Zweedse fotograaf Jeppe Wikström. Begin dit jaar vroeg hij, via de site aday.org, aandacht voor een wereldwijd project, getiteld Picture Today, Inspire Tomorrow. Iedere wereldburger – van amateurfotograaf tot professionele fotograaf – werd verzocht op 15 mei een dag uit zijn of haar leven vast te leggen. „We wilden een tegenwicht bieden aan de harde nieuws- en celebrityfoto’s die het nieuws domineren”, zegt Wikström die werkt in opdracht voor Expressions of Humankind, een Zweedse non-profitorganisatie die wetenschappelijk onderzoek en onderwijs met betrekking tot het fotografisch beeld bevordert. Volgens de Zweedse fotograaf zijn het juist de alledaagse, kleine dingen waar mensen zichzelf in herkennen en juist dat wilde hij, met camera, laten vastleggen.

Het resultaat was overweldigend. Al voor 15 mei gaven 63.294 mensen, uit 190 landen zich via de site op voor het project. „Uiteindelijk kregen we foto’s uit 160 landen, daarvan zijn er 100.000 geüpload”, aldus Wikström. Afgezien van de verwachte alledaagse momenten, variërend van keukens vol met afwas, overvolle metrowagons of de kop koffie die iemand bij het ontbijt nuttigt, werden er ook uitzonderlijke beelden opgestuurd. Het viel Wikström op hoe ‘eerlijk’ de meeste mensen hun leven hadden vastgelegd. „Niet alleen de blije momenten, juist ook zware of verdrietige situaties.” Voorbeelden zijn een auto-ongeluk in Kaapstad, een verlamde jongen in zijn ouderlijk huis in Syrië en de zoon die in Sevilla zijn vader in het ziekenhuis vastlegde vlak na een derde hartoperatie. „De vader overleed kort daarna”, zegt Wikström. Hij wijst ook op de foto van Rey Espinueva, een oogchirurg uit de Filippijnen die een foto maakte van een vrouw met haar pasgeboren zoon. „Tijdens de bevalling ontstonden complicaties. De hartslag van de baby viel weg omdat de navelstreng om de nek vastzat. Espinueva, die net klaar was met een operatie, was via het raam getuige van het spannende moment. Hij nam kort na de geboorte een foto van de vrouw met haar gezonde baby op de borst.”

Alle foto’s zijn inmiddels te zien op de site van aday.org. Op 8 oktober werd een selectie van 45 foto’s een dag lang getoond op grote digitale schermen in 22 steden waaronder Sydney en New York. En sinds kort is ook het fotoboek uit, getiteld A Day in The World, met een selectie van de beelden en een voorwoord van aartsbisschop Desmond Tutu. „De selectie werd wereldwijd door tweehonderd fotokenners gemaakt”, zegt Wikström. „Fotojournalist Walter Astrada en Anton Corbijn hebben bijvoorbeeld meegeholpen. Corbijn heeft zelf ook een foto voor het project ingeleverd, net als van VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon.”

Op dit moment zijn de foto’s te zien op exposities in Gotenburg en Stockholm. Afspraken voor de tentoonstelling in Bangladesh en New York zijn al gemaakt. „We willen dit op zoveel mogelijk plekken gaan tonen”, zegt Wikström. Om het project zijn ‘eeuwigheidswaarde’ te garanderen, zijn de beelden inmiddels opgeslagen op de Universiteit van Kaapstad en in het nationaal archief van Zweden. „In Falun, de Zweedse kopermijn, hebben we twee verzegelde cilinders geplaatst met daarin het fotoboek, wat afdrukken en een computer met daarop alle foto’s. We hebben er een gebruiksinstructie bijgedaan hoe je de computer kunt opstarten. Wie het in de toekomst ooit te zien krijgt, zal weten hoe het leven op 15 mei 2012 op aarde er heeft uitgezien.”

Rosan Hollak

‘A Day In The World’ is te koop via amazon.com. Meer op www.aday.org