Minister kan zonder EU

Het afsluiten van hypotheken wordt per 1 januari van het komende jaar minder aantrekkelijk. Huizenkopers, voorzover ze ‘starter’ zijn, worden verplicht om elk jaar een deel van hun lening af te lossen, die een maximale looptijd van dertig jaar mag hebben. Dit is in zekere zin een eerherstel van de klassieke annuïteitenlening, die jarenlang de meest gangbare was op de hypothekenmarkt, voordat innovaties als ‘aflossingsvrije’ leningen in zwang kwamen.

De plicht weer af te lossen vloeit voort uit het ‘Lenteakkoord’, de overeenkomst die de fracties van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie in het afgelopen voorjaar in de Tweede Kamer met elkaar sloten, nadat het eerste kabinet-Rutte was gevallen, over de begroting voor 2013. Het tweede kabinet-Rutte, van VVD en PvdA, doet er in 2014 nog een schepje bovenop. Dat wordt het eerste jaar waarin de aftrek van de hypotheekrente enigszins wordt beperkt voor de hoogste inkomens.

De crisis op de huizenmarkt leidt inmiddels tot een roep om de aangekondigde maatregelen af te zwakken. Zo nam de Eerste Kamer vorige week een motie aan (met de steun van VVD, PvdA, CDA, PVV en SGP) waarin de regering werd opgeroepen om de verplichting om af te lossen tot 50 procent te beperken en de termijn waarbinnen dat kan ruimer te maken dan 30 jaar. Ook de banken dringen bij politiek Den Haag aan op meer soepelheid.

Het is niet voor het eerst dat een ingreep die op papier goed oogt, wordt afgezwakt als de daadwerkelijke gevolgen ook echt pijn gaan doen. Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) heeft laten weten de rug recht te houden: de afgesproken nieuwe regels gaan gewoon in. De bewindsman heeft gelijk. De Nederlandse woningmarkt is mede uit de hand gelopen door veel te soepele financieringsvoorwaarden. Nu de zeepbel op de huizenmarkt is geknapt, is het onlogisch om de maatregelen die een herhaling moeten voorkomen te gaan afzwakken.

Dijsselbloems verweer tegen het terugdraaien van de maatregelen heeft wel een zwakte: hij beroept zich op ‘Brussel’, dat Nederland zou dwingen om zijn woningmarkt te hervormen. Dat is weliswaar zo, maar de bewindsman zou het niet over deze band hoeven spelen. Nederland zelf heeft er baat bij dat de woningmarkt weer gezond wordt en op een stevige financiële fundering staat.

Dat is de boodschap die Dijsselbloem in deze moet brengen. Ja, er is een sanering op de woningmarkt aan de gang. En zeker, dat doet pijn. Maar op de langere termijn zijn de nu getroffen maatregelen de beste oplossing. Ze hadden, met name wat betreft de hypotheekrenteaftrek, best nog wat strikter mogen zijn.