Geen nieuws van de paus, toch veel boze gelovigen

Homo’s bedreigen het gezin, zei de paus. Of iets in die strekking. Daarna ontstond er veel interesse voor uitschrijving uit de Rooms-Katholieke Kerk.

Volgens homobelangenorganisatie COC kiest paus Benedictus XVI voor een „frontale aanval” op „homoseksuele vrouwen en mannen”, aldus voorzitter Tanja Ineke. De paus deed dat niet in zijn traditionele toespraak op Eerste Kerstdag, maar enkele dagen eerder in een toespraak tot zijn staf. Die leidde in Nederland tot massale belangstelling voor de website ontdopen.nl, die het katholieken makkelijk maakt zich uit te schrijven.

1Hoeveel katholieken schreven zich deze Kerst uit?

Dat is niet te zeggen want de stichting Interkerkelijke Ledenadministratie, die dat bijhoudt, is deze week gesloten. Maar de website ontdopen.nl, opgericht in januari, trok ongeveer tienduizend bezoekers per dag. Normaal zijn dat er gemiddeld tien per dag, zegt oprichter Tom Roes, zelf uitgeschreven sinds 2004. Ongeveer eenderde van de bezoekers maakte gebruik van de mogelijkheid een opzegbrief aan te maken. Of die ook verstuurd zijn, kan Roes niet zien.

Bij het secretariaat van de katholieke kerk in Nederland kwamen volgens een woordvoerder „enkele tientallen” telefoontjes binnen van verontruste of boze gelovigen. Een enkeling wilde weten hoe het lidmaatschap van de katholieke kerk opgezegd kon worden.

2Wat zei de paus precies?

De paus gebruikte in zijn speech niet het woord homoseksualiteit. Toch werd de toespraak internationaal opgevat als een aanval op homo’s en het homohuwelijk, vooral door de verwijzing naar de Franse opperrabbijn Gilles Bernheim. Samen met andere religieuze leiders zet Bernheim de Franse president Hollande onder druk om af te zien van de legalisering van het homohuwelijk. De paus citeert een verhandeling van Bernheim over „de ware vorm van het gezin”. Verder betoogt hij dat ‘het gezin’ in zijn voortbestaan wordt bedreigd doordat mensen hun geslacht opvatten als sociale rol in plaats van als een natuurlijk gegeven. „De mens bestrijdt, dat hij een door zijn lichamelijkheid bepaalde natuur heeft, die voor het wezen mens kenmerkend is. Hij ontkent zijn natuur en besluit dat deze hem niet gegeven is, maar dat hij die zelf bepaalt.” De paus zegt dat de mens als man óf vrouw geschapen is. „Deze dualiteit is essentieel voor het mens-zijn, zoals God hem dat heeft gegeven.”

3Is dit een nieuw standpunt?

Niet volgens de Nederlandse kerkprovincie. De paus heeft, zegt de woordvoerder, alleen „het belang van het gezin willen benadrukken”. Ook het standpunt over homoseksualiteit is volgens hem niet nieuw. „Maar steeds opnieuw blijkt dat hij daarmee een gevoelige snaar raakt in onze samenleving.” In de VS is ook enig rumoer ontstaan na de speech, aldus de woordvoerder.

4Hoeveel gelovigen telt Nederland nog?

Bij de stichting Interkerkelijke Ledenadministratie, waarin zeven kerkgenootschappen samenwerken, staan nog 6,1 miljoen Nederlanders als gelovige geregistreerd. Dat neemt wel elk jaar af, tussen 2010 en eind 2011 bijvoorbeeld met 71.000. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek noemt 28 procent van de bevolking zichzelf katholiek.