Eindejaarsbelijdenissen

Het zijn de nationale terugblikweken. Politici die uit de boksring zijn gestapt of geschopt, komen in dubbeldikke kerstnummers uithijgen. Ineens zien ze het licht en biechten ze ruiterlijk hun flaters op. „Ik heb verkeerd ingeschat dat de gedoogconstructie zou worden uitgelegd als één regering met de PVV”, zegt Maxime Verhagen in de Volkskrant. Gerd Leers onthult bij EénVandaag dat Geert Wilders hem regelmatig „onder druk kwam zetten” in zijn tijd als immigratieminister.

Eveneens in de Volkskrant stelt Jolande Sap: „Kunduz hebben we fout ingeschat. Niets wees erop dat de weerstand in de partij zo heftig zou worden.”

Al die eindejaarsbelijdenissen hebben de inschattingsfout als refrein. Het woord suggereert dat het een miniem smetje is op een verder prima volbrachte taak. Ach, een inschattingsfoutje. Maar situaties inschatten en de gevolgen van een besluit kunnen voorzien is het voornaamste, zo niet het enige, wat je van een politicus kunt verwachten.

Het lijkt zo ruiterlijk, het inschattingsfoutje opbiechten, maar in feite is het onvergeeflijk. Wat zeg je tegen een bestuurder die een frontale botsing veroorzaakte bij een inhaalmanoeuvre en zich met Kerst beroept op een inschattingsfoutje? Afstanden en snelheden kunnen inschatten is een kerntaak van een bestuurder, geen bijkomstigheid.

Inschattingsfoutje: dat ‘schatten’ moet de schuld verzachten, want wie kun je nu werkelijk verwijten dat hij niet afdoende paranormaal onderlegd is om te toekomst te voorspellen?

Wat me nog sterker verbaast aan die interviews is hoe ze dat ‘inschatten’ invullen. Steeds blijkt het te gaan om de reactie van de achterban en de buitenwereld. Die hadden ze niet goed ingeschat. Het inhoudelijke besluit was dus weldegelijk juist, maar ze kregen er spijt van toen ze ‘verkeerd werden uitgelegd’, toen ze ‘weerstand in de partij’ opriepen, kortom: toen het virtuele zeteltal ineen zonk.

Ook dat klopt niet. Wie achter Kunduz staat, doet dat uit principes, en accepteert dat een groep kiezers niet langer bij die principes past.

Na Verhagen, Sap en Leers weten we dat de harde maar weloverwogen besluiten van vandaag de inschattingsfouten van morgen zullen zijn. Er staan ons lange kerstinterviews te wachten in 2013.