Een man om op te letten, in Den Haag

Hij had eigenlijk niet zoveel met ouderen. Toch strijdt Henk Krol nu voor ze in de Kamer. In korte tijd is hij uitgegroeid tot hun boegbeeld.

Henk Krol: „De Partij voor de Dieren is een enorm voorbeeld voor ons. Maar onze potentie is veel groter.” Foto David van Dam

Henk Krol moest het nooit van de vrouwen hebben, maar nu wordt hij overladen met hun aandacht. Wanneer hij de trein neemt van zijn woonplaats Eindhoven naar Den Haag, krijgt hij amper gelegenheid om te werken, zoveel oudere dames willen met hem praten. Het uitlaten van zijn honden Queenie en Loeki kost tegenwoordig ook twee keer zoveel tijd als vroeger, door al de voorbijgangers die hem aanspreken.

En loopt Henk Krol op een zaterdagochtend door Café Dudok, vlak bij het Binnenhof, dan stoten dagjesmensen elkaar aan en wijzen ze. Een groep van zes vrouwen aan de appeltaart giechelt wanneer hij voorbijkomt, totdat de brutaalste zegt: „Meneer Krol, u doet het fantastisch.” Direct is er bijval van het stel aan het tafeltje ernaast. „Ook mijn complimenten”, zegt de vrouw.

Dit is de nieuwe fanbase van Henk Krol, bekend geworden als homoactivist en hoofdredacteur van de Gaykrant en sinds drie maanden de fractievoorzitter van 50Plus. De ouderenpartij was met twee zetels de enige nieuwe partij die bij de laatste verkiezingen in de Tweede Kamer kwam en Krol (62) is een bijzondere nieuwkomer in het parlement. Een man om op te letten de komende kabinetsperiode, zeggen politici van andere partijen.

Krols ambities in de Kamer zijn bescheiden, zegt hij zelf. „We moeten wel realistisch blijven, met die twee zetels van ons. Ik wil andere partijen vooral wakker schudden.”

Zoals de Partij voor de Dieren sinds 2006 heeft bewerkstelligd dat geen enkele Kamerfractie meer om dierenrechten heen kan, zo zorgt 50Plus ervoor dat iedereen nu extra rekening houdt met ouderen. „De Partij voor de Dieren is een enorm voorbeeld voor ons. Maar onze potentie is veel groter”, zegt Krol. Er zijn nu eenmaal veel meer ouderen dan vegetariërs. Partijvoorzitter en senator Jan Nagel heeft al uitgerekend dat bijna de helft van de kiezers 50 jaar of ouder is „en hun opkomst is hoger dan die van jongeren”. 50Plus doet mee aan de verkiezingen voor Provinciale Staten en mogelijk het Europees Parlement, maar niet aan de gemeenteraadsverkiezingen, zegt Jan Nagel. Hij vreest „gedoe met baantjesjagers”.

De partij van Krol is in de peilingen al gestegen naar 7 à 8 zetels. Henk Krol merkt hoe de gevestigde partijen op hem reageren, zegt hij. „Over welk onderwerp het debat ook gaat. Ik hoef maar op te staan en degene achter het spreekgestoelte roept meteen: ‘en voor de ouderen willen we...’. Ik hoef niet eens meer naar de microfoon te komen, dat scheelt weer.”

Liever interrumpeert hij wél, want Krol staat graag in het middelpunt van de belangstelling. Hij praat mee over zorg, werk en pensioen voor ouderen, maar ook over een kinderpardon, de regeringsverklaring, het vertrek van staatssecretaris Co Verdaas en het gedoe rond staatssecretaris Frans Weekers. „Ik speel het spelletje graag mee.”

Krol heeft in Den Haag, zegt hij, weer het plezier en de gedrevenheid gevonden die hij tot tien jaar geleden had toen hij streed voor het homohuwelijk. Nu komt hij met hetzelfde vuur op voor ouderen. Een groep die hem voorheen niet bijster interesseerde, maar hem echt gegrepen heeft, zegt men in zijn omgeving.

Krol profileert zich in Den Haag als een Kamerlid dat net komt kijken. Zo legt hij contact met parlementariërs van andere fracties door ze te vragen hoe dingen in de Kamer eigenlijk werken. Maar die naïviteit is goeddeels geveinsd. Krol liep hier tussen 1978 en 1985 ook al rond, als woordvoerder van VVD-leider Hans Wiegel. Hij richtte de Gay Krant op en bouwde daaromheen een imperium met sekslijnen en een webwinkel. Krol werd bekend als die welbespraakte homoseksueel die het goed deed op televisie. Een „beroepshomo”, zo zegt hij zelf, die uitstekend wist hoe hij de media moest halen.

Toen hij in september bij de koningin op bezoek mocht, trok Krol de aandacht door aan te komen in een geleende elektrische sportauto. Eind vorige maand vertelde hij in het EO-programma De Kist over zijn ziekte, hij heeft darmkanker gehad, en het verlies van vrienden aan aids. Een week later zat hij in een pensioendebat bij Pauw & Witteman. En tussendoor bracht Krol naar buiten dat hij vervolgd wordt voor het hacken van een medische website. Die kraakte hij om een lek in vertrouwelijke dossiers aan te tonen.

Twee jaar geleden werd Krol benaderd door Jan Nagel. „Ik speur naar talent zoals een voetbalscout: zou dat een speler voor ons zijn?”, zegt de oprichter van 50Plus. Hij kende Krol nog uit de tijd dat ze begin jaren zeventig allebei journalist waren. Hij zat daarna voor de PvdA in de Eerste Kamer en Krol werd VVD-woordvoerder. Nagel begon later een lokale partij in Hilversum. Toen daaruit Leefbaar Nederland ontstond, scoutte hij ook een ander groot politiek talent: Elsevier-columnist Pim Fortuyn.

„Vriend en vijand zeggen dat ik een goed gevoel heb voor wat politiek mogelijk is”, zegt Nagel (73). Drie jaar geleden richtte hij 50Plus op omdat hij een gat in de markt zag. „Ouderen zijn los, de verzuiling is ook voor die generatie echt voorbij.”

Dat is te merken aan de aanhang van de partij. In Dudok ontvangt Henk Krol vijftien leden van zijn achterban uit Brabant. Bijna allemaal waren ze al eerder actief lid van een politieke partij. En stuk voor stuk zijn ze teleurgesteld. Vooral in de VVD, maar ook uit PvdA- en CDA-kringen stappen mensen over. Het zijn geen zielige bejaarden die wegkwijnen in tehuizen, of nauwelijks rondkomen van hun AOW. Het zijn actieve, welvarende senioren die erkenning willen voor wat ze hebben bijgedragen aan de samenleving.

Er zijn politieke tegenstanders die Krol een populist noemen. Ook Kees de Lange doet dat. Hij was vanaf het begin betrokken bij 50Plus, maar stapte eruit nadat Nagel Krol in plaats van hem naar voren schoof als lijsttrekker. Hij noemt Krol „een schaamteloze opportunist” die geen anderen naast zich duldt en alles binnen de partij naar zich toe trekt. Een verwijt dat in homokringen ook aan hem kleeft. „Mijn persoonlijke ergernis zou ik met liefde inslikken als er nu een partij stond die belangen van ouderen integer beheerde”, zegt De Lange (69), inmiddels senator voor de Onafhankelijke Senaatsfractie. „Maar 50Plus kapitaliseert nog meer dan de PVV op verontwaardiging en onvrede. Zonder enige kennis van zaken wordt er maar geroepen. Bijvoorbeeld dat de pensioenfondsen meer dan genoeg geld zouden hebben. Maar dat is natuurlijk klinkklare nonsens.”

Krol geeft toe dat hij alles behalve een pensioendeskundige is. Maar hij laat zich door de grote fondsen zelf informeren. Die zeggen volgens hem óók dat jongeren onnodig worden bang gemaakt dat er voor hen straks niets meer over is. „Onze kiezers willen waar ze recht op hebben, maar niet als dat betekent dat ze de ruif leeg eten en hun kinderen en kleinkinderen dan niets meer krijgen”, zegt Krol. „Het laatste wat ik wil is met 50Plus een generatieconflict uitlokken.” Eerdere ouderenpartijen zijn aan dat wij-tegen-zijdenken ten onder gegaan.

Als voorman van de homo-emancipatie leerde hij al: je bereikt niets voor een minderheid, als de meerderheid het niet omarmt. En dus zwiert hij door de Kamer om allianties te sluiten, is hij de charmante politicus op de televisie. En leidt hij zijn achterban uit Brabant op zijn vrije dag rond door het gebouw van de Kamer.

Aan het einde van de middag vraagt hij ze alle vijftien in de blauwe stoeltjes van de grote zaal te gaan zitten. „Even op de foto”, zegt hij, „om te laten zien hoe groot de fractie na de volgende verkiezingen is.”

    • Emilie van Outeren