Een land zonder religie zou pas echt mooi zijn

Gotspe

Afgelopen maandag las ik verbijsterd het artikel van Arjan Plaisier in nrc.next. Hij betoogde dat religieuzen in Nederland onderdrukt worden door een seculiere meerderheid en riep seculiere politici op hierover het gesprek aan te gaan.

Voor zijn verongelijkte boodschap bestaat een mooi Jiddisch woord: gotspe.

Hoe durf je als vertegenwoordiger van de protestantse kerk de rol van onderdrukte te spelen. Hoe durf je je te beklagen over bekrompenheid en intolerantie, terwijl dat al honderden jaren je eigen handelsmerken zijn. Hoe durf je zo’n Calimeroverhaal te houden als je weet hoe ernstig de gewelddadige onderdrukking door religies zich op dit moment zich op vele plekken in de wereld manifesteert.

Honderden jaren zijn niet-religieuzen gedomineerd en gediscrimineerd door religieuzen. Inmiddels is dat in Nederland natuurlijk een stuk minder, maar ook hier zijn de uitwassen nog aanwezig. Ook hier worden normen die gekoppeld zijn aan religieuze overtuigingen nog steeds opgedrongen aan niet-religieuzen. Bijvoorbeeld in wetgeving over de koopzondag. En regelmatig hoor je nog verhalen over mensen die in kleinzielige religieuze gemeenschappen komen te wonen en dan worden aangesproken op het feit dat zij op zondag dingen doen die daar niet gewenst zijn. Het zit in de genen van religieuzen om anderen hun visie en wil op te leggen.

Plaisier beklaagt zich erover dat daar een einde aan komt. Zijn goed recht. Maar het is wel een beetje lachwekkend dat hij het beëindigen van zijn privileges als een vorm van onderdrukking kenschetst. En helemaal de omgekeerde wereld als hij vervolgens suggereert dat de maatschappij als gevolg daarvan in bekrompenheid en intolerantie zal vervallen. Ik begrijp niet goed waarom hij denkt dat de wereld zonder dominante rol van de kerk slechter af zal zijn, maar hij onderbouwt het ook niet.

Nog schokkender is de laconieke en laatdunkende toon van Plaisier over de scheiding van kerk en staat. Alsof dat een doorgeslagen hobby is van een paar ‘apostelen’. Terwijl de wereld toch in alle opzichten heeft laten zien dat er geen beschaving mogelijk als er geen sprake is van die scheiding.

Anders dan wat het zelfbeklag van Plaisier doet vermoeden mag religie van iedereen. Ook in de openbare ruimte. Kerkdiensten hoeven niet stiekem in geluiddichte gebouwen, ook niet in een land waar de scheiding van kerk en staat volkomen is. Het mag pas niet als religieuzen willen dat hun opvattingen wetten worden en dat anderen zich aan hun overtuigingen moeten aanpassen. Dat weet Plaisier natuurlijk ook best. Het trucje dat hij toepast door zich de rol van verstotene aan te meten doet me denken aan een overvaller die zijn slachtoffer voor crimineel uitscheldt.

Gespeelde of niet gespeelde verontwaardiging van Plaisier, hij vindt een land zonder religie geen mooi land. Dat kan ik me vanuit zijn positie helemaal voorstellen en volgens mij hoeft hij zich geen zorgen te maken. Zonder subsidies en privileges zal hij ook wel overleven. Voor mij zou een land zonder religie wel het echte mooie land zijn. Want pas in dat land zal aan de basisvoorwaarden zijn voldaan om te komen tot respect, tolerantie en beschaving. Ik ben bang dat het altijd een utopie zal blijven. Ik heb meer reden tot zorg dan Plaisier.

Ferdinand Helmann

Rijswijk

Kletskoek

Zoals je bij veel religieuze mensen kunt ervaren, laat ook de heer Plaisier (Opinie, 24 december) merken dat hij de arrogante mening heeft dat religie het alleenrecht heeft op morele waarden. Wat een kletskoek is dat toch.

Laat hij eens kijken naar landen waar religie de dienst uitmaakt (Midden-Oosten, Noord-Afrika, enz.). Religie heeft bewezen een uitstekende bron van kwaad te kunnen zijn. Dat is weliswaar niet altijd zo, maar de geschiedenis leert ons dat religie wel heel vaak wordt gebruikt om geweld en overheersing te rechtvaardigen.

Denk ook aan de fanatieke christenen in de Verenigde Staten die artsen van abortusklinieken vermoorden. Of de doktoren die onlangs in Ierland een vrouw lieten sterven, omdat hun op religie gebaseerde wetten een abortus verbiedt. Wat voor moraal is dat nu? Hoe tolerant is dat? Het zijn vaak juist religieuze groepen die in hoge mate intolerant zijn.

Het hebben van een levensovertuiging is een privé-aangelegenheid. Het is niet te verdedigen dat organisaties van één bepaalde levensovertuiging gesubsidieerd worden en toegang hebben tot persoonlijke gegevens van burgers, in strijd met de huidige regels rond bescherming van de persoonlijke levenssfeer.

In een seculier land hebben alle mensen en organisaties, met welke levensovertuiging dan ook, dezelfde rechten en plichten. Zo garandeer je dat iedereen gelijkwaardig is en gelijk wordt behandeld. Ik begrijp best dat het niet leuk is als privileges worden afgenomen. Maar vraag je eens af: waarom hadden de kerkelijke organisaties eigenlijk dergelijke privileges? Welk doel werd daarmee gediend?

Tegenover de stelling van Arjan Plaisier zet ik graag de mijne: een religieus land is helemaal geen fijn land om in te leven! En daarvan zijn voorbeelden genoeg in de wereld.

R. Nieuwenhuijs

Zwolle