Een happy end voor kleine Flo

Floor de Goede maakte indruk met zijn autobiografische stripblog over zijn leven met vriend Bas. Nu is er een ‘epische’ graphic novel, waarin zijn alter ego Flo een ernstige relatiecrisis doormaakt.

Er was eens een jonge tekenaar die elke dag een tekening over zijn leven op zijn site zette. Dit tekenblog werd door duizenden bekeken. Op een goede dag kwam er een uitgever die de tekeningen wilde bundelen in albums. Zo publiceerde de jonge tekenaar vijf boekjes met zijn gags en observaties over de relatie en belevenissen van de geliefden Flo & Bas. Maar tevreden was hij niet.

Er knaagde iets aan de jonge tekenaar. Hij wilde meer. Niet meer die korte stripjes. Meer lezers. Hij wilde de tijd en de ruimte hebben om een langer verhaal te vertellen. Niet elke dag een grapje of ideetje. En tekenaars die serieus worden genomen door het publiek en de media maken geen stripjes, maar graphic novels. Dat wilde hij ook.

En zo begon Floor de Goede, de inmiddels 32-jarige held van dit verhaal, aan zijn Dansen op de vulkaan, een getekende roman, die hij liet uitdijen tot een boek met de serieuze omvang van 256 bladzijden.

De hoofdpersonen van de graphic novel zijn dezelfde als die van de ‘daily’, de strookjes op de site van De Goede: de samenwonende jongens Flo en Bas. De boekjes dragen titels als De dagelijkse ergernissen en De dagelijkse beslommeringen. In Dansen op de vulkaan gaat het om een relatiecrisis bij de twee mannen over een langere periode.

Voor mij is dit boek een soort Flo de film, zegt De Goede, naast de serie op de site. Ik vertel ik dat voor het eerst op reis ben, zegt hij, zonder Bas, en dat ik hem heel erg mis. Zo erg dat ik geen oog heb voor de schoonheid van de omgeving, de zee en de natuur van een schitterende Italiaans eiland. Ik ben alleen bezig met thuis. In het tweede deel zijn we wel bij elkaar, maar drijven we van elkaar weg. Ik mis spanning in de relatie. In het derde hoofdstuk kom ik erachter dat die spanning misschien niet iets voor mij is.

De Goede praat zonder mankeren in de ik- en wij-vorm over zijn personages. Hij probeert wel afstand te bewaren en in de derde persoon over Flo te praten, maar dat lukt nooit lang. Dansen op de vulkaan is ook een puur autobiografisch verhaal, zegt hij, met vrijheid in de details en de wijze van vertellen.

Hoeveel hij ontleent aan de werkelijkheid, merk je als je bij de tekenaar thuis bent. Het schilderij achter de bank? De rode mok waaruit hij koffie drinkt? Ze komen ook voor in het getekende huis van Flo & Bas.

Het personage Bas krijgt bewust weinig kleur, zegt hij. Hij wil vrienden, die allemaal onder hun eigen naam optreden, niet voor het hoofd stoten door te veel prijs te geven. Liever zichzelf in een kwaad daglicht dan anderen.

De Goede is een begenadigd tekenaar. Dat zijn heldere stijl overtuigend emoties kan overbrengen, had hij al laten zien. Maar de graphic novel biedt hem de mogelijkheid meer te variëren. De hoek van waaruit de lezer scènes ziet, is niet statisch zoals in de dagelijkse strip. De ‘camera’ draait om personages heen. Hij speelt met kleurgebruik en langere sequenties: het hoofd van een treurende Flo zakt in twaalf plaatjes steeds wat verder weg. Mooi.

Het verhaal probeert De Goede zo min mogelijk met woorden te vertellen. Het komt aan op het acteren van de figuurtjes, in lichaamshouding en mimiek. Ik denk dat de lezers het verhaal zo ook begrijpen.

Een gedurfde keuze is bijvoorbeeld om op een emotioneel hoogtepunt een plaatje weg te laten. Dat gat werkt ontroerend. En hij leeft zich uit in dromen en associaties: een landtong heft zo maar als een walrus zijn kop uit zee. Daar houdt hij van. Het liefst zou hij op die manier een heel boek vullen, zegt hij.

In de daily wordt Flo onder meer egocentrisch, onverantwoordelijk, negatief en een zeikerd genoemd. Ja, het is een superchagrijnig mannetje, zegt De Goede. Na het eerste hoofdstuk vreesde hij nog dat de reisgenoot in het verhaal, Sander, te onsympathiek zou overkomen, maar bij nader inzien leek Flo er nog minder gunstig vanaf te komen.

Ik ben hem heel erg zelf, zegt De Goede. De vraag wat er wel sympathiek is aan Flo is nieuw voor hem. Geen idee eigenlijk, jee. Dat hij eerlijk is tegenover zichzelf, is zijn voorzichtige suggestie. Flo geeft om de mensen met wie hij omgaat. Dat toch zeker.

Je kan zeggen dat Flo zo met zichzelf bezig is dat het weer grappig wordt. Dat maakt dat je om hem geeft.

Zijn korzeligheid zorgt voor grappige effecten, ook visueel. Als Flo zucht onder het gesnurk van reisgenoot Sander is dat van zijn gezicht af te lezen. Sander wordt de ene nacht als varken en een volgende nacht als olifant afgebeeld.

Ja, misschien is humor de redding van Flo, beaamt De Goede. Flo beschikt over zelfspot, denkt hij. Hij is zich er wel van bewust dat hij zo egoïstisch is.

In hoofdstuk twee zien we de relatie van Flo en Bas in een minder spannende periode. Ongenadig wordt de saaiheid van het koppel pagina’s lang uitgediept. Ze eten, werken, kijken tv en gaan slapen met een nachtzoentje. De sleur heeft zijn weerslag op Flo. Zijn innerlijke worsteling wordt zichtbaar door zijn verliefdheid op vriend Tom, een uitgaanstype dat geregeld zijn liefdesverdriet komt stelpen bij de huismussen. Er gaan deuren open die gesloten moeten blijven, zegt De Goede.

Dit was nu zo’n fase in zijn leven die hij niet kon neerzetten met losse tekeningen in de daily. Het was net even te zwaar, te serieus. Dit moest langzaam verteld worden. Door de herhaling van bijna identieke scènes moet de lezer gaan voelen dat de relatie sleept.

In het slotstuk onderzoekt Flo tijdens een verblijf in New York zonder Bas zijn drang naar vrijheid. Het is een weifelend zoeken, want hij blijft de kleine, bange Flo. Ja, het is een schijterd, zegt De Goede en lacht.

Dat angstige is de schattigheidsfactor van Flo. Daar komt de tekenaar niet los van, hoe hij ook probeert. Seks in beeld past ook niet bij zijn karakter. Niet dat ze geen seks hebben hoor, zegt hij er snel bij.

Of Flo aan het einde van het verhaal wat geleerd heeft, is de vraag. Maar ik ben nog steeds met Bas, zegt hij. Dus ja, wie weet. Hij wil best geloven in: ze leefden nog lang en gelukkig.

Floor de Goede: ‘Dansen op de vulkaan.’ Uitgeverij Oog & Blik, 264 pag. € 24,90. Verschijnt 4 januari. Strip op blog: doyouknowflo.nl