‘Consequente tegenspreker’ Louis Lehmann overleden, de dichter werd 92

Louis Theodorus Lehmann, op 19 augustus 1920 geboren te Rotterdam, zoals hij in 2006 voor NRC Handelsblad poseerde. Foto NRC / Leo van Velzen

Dichter Louis Lehmann is naar nu blijkt afgelopen zondag op 92-leeftijd overleden. Uitgeverij De Bezige Bij maakte dit, mede namens zijn echtgenote Alida Beekhuis, bekend en herdenkt hem als “een homo universalis”. De veelzijdige Lehmann was behalve dichter en schrijver ook jurist, scheepsarcheoloog, tekenaar, componist en muzikant.

Zijn werk kenmerkte zich volgens de uitgeverij door een “mengeling van jeugdige rebelsheid en volwassen intellectualiteit”. Ron Rijghard, kunstredacteur voor NRC Handelsblad, schreef in het voorjaar van 2005 een vijfluik over de Rotterdammer Lehmann. “Al bij wat wellicht de eerste recensie is van zijn poëzie, in 1939, wordt Lehmann ‘een consequente tegenspreker’ genoemd, door Adriaan van der Veen in de NRC, aldus Rijghard.
:

“Lehmann is professioneel dilettant en hij is mijn vrolijkste dichter: nieuwsgierig naar alles, onnavolgbaar eigenwijs en dodelijk charmant. Hij probeert van alles, zonder voorbehoud. Behalve aan dichten en componeren waagt hij zich ook aan tekenen, tangodansen en radio presenteren. Die veelzijdigheid werd pas goed zichtbaar na 1996, toen hij na dertig jaar een zichzelf opgelegd publicatieverbod ophief. Dat is de merkwaardigste periode van zwijgen in de Nederlandse literatuur. Lehmann zweeg uit bitterheid over het feit dat hij als ‘literator’ werd gezien, maar buiten de letterkunde werkloos bleef. “

Louis Theodorus Lehmann maakte zijn poëziedebuut in 1939 en wist met zijn “lichte toon en virtuoos woordgebruik” diepe indruk te maken op critici als Simon Vestdijk en Menno ter Braak. Lehmann schreef verder twee romans, verhalen, reportages, essays, vertalingen, wetenschappelijke studies en een ‘surrealistische kameropera’.

Nadat Lehmann meer dan dertig jaar als dichter had gezwegen, keerde hij in 1996 terug met de bundel Vluchtige Steden, gevolgd door Gedichten 1939-1998. Latere bundels als Toeschouw (2003), Wat Boven Kwam (2006) en Laden Ledigen (2008) werden lovend ontvangen, schrijft De Bezige Bij. In 2010 verscheen Schoon Schip, een bundeling van niet eerder gepubliceerde poëzie.

    • Jules Seegers