Brieven

Thatcher doelde op eigen verantwoordelijkheid

Bas Heijne haalt een bekende uitspraak van Thatcher aan (NRC Handelsblad, 22 december): There is no such thing as society. Volgens hem huldigde de Britse ex-premier hiermee het „totale individualisme”. De lezers verdienen het om het volledige citaat onder ogen te krijgen:

„Ik denk dat we een periode hebben gehad waarin te veel mensen de boodschap kregen dat het de taak van de overheid is hun problemen op te lossen. ‘Ik heb een probleem, ik vraag een uitkering.’ ‘Ik ben dakloos, de overheid moet een woning voor me regelen’. Ze schuiven hun probleem af op de samenleving. En, weet u, de samenleving bestaat niet. Er zijn individuele mannen en vrouwen en er zijn gezinnen. En een overheid kan alleen iets doen door middel van die mensen. Mensen moeten eerst naar zichzelf kijken. Het is onze plicht in de eerste plaats voor onszelf te zorgen, en vervolgens voor onze buurman. Mensen denken te veel aan hun rechten en niet aan hun plichten. Er bestaat geen recht zonder dat iemand eerst een plicht heeft vervuld.” (Uit Women’s Own, oktober 1987; vertaling van mij, JMS).

Thatcher verwoordt hiermee een conservatief standpunt: eigen verantwoordelijkheid eerst. Maar ze wijst ook op het belang van solidariteit. Met no such thing as society bedoelt ze dat de samenleving wordt gemaakt door onszelf. Dat is geen lofzang op keihard individualisme; dat is een ook voor 2013 relevante boodschap.

Jan Maarten Slagter

Den Haag

Plasterk vertelt het halve verhaal over integriteit

Minister Plasterk vertelt over integriteit het halve verhaal: vanuit het perspectief van de bestuurder, iemand die hoog zit op de apenrots van de overheid (NRC Handelsblad, 21 december). De regels zijn juist, maar de praktijk is anders.

Toen in 2011 een Amsterdamse topambtenaar in opspraak raakte omdat hij een schrikbewind voerde, schreef ik in Het Parool dat de klokkenluidersregeling niet werkt. Klokkenluiden kost je gewoon je kop. Ik kreeg reacties uit het Amsterdamse ambtelijke middenkader, waartoe ikzelf behoor. Men roemde mijn moed – wat al te denken geeft.

Menigeen had ook nog wel wat verhalen, bijvoorbeeld over een topambtenaar die een bevorderingsbesluit voor zichzelf regelde. Op mijn vraag of men deze dingen had gemeld, kreeg ik het antwoord dat men dat niet durfde. De doofpot is angstwekkend dichtbij, net als de zoete wraak van de top.

Een tweede argument waarom Plasterk slechts een half verhaal vertelt is dat hij drie categorieën integriteitsschendingen noemt: lekken, belangenverstrengeling en onjuiste declaraties. Er zijn er meer. Een veel voorkomende maar weinig onderzochte is misbruik van positie. Topambtenaren die meldingen van integriteitsschendingen laten verzanden, maken zich hier schuldig aan.

Ik kan Plasterk geen gouden oplossing aanreiken. Meer regelgeving is dat niet. De regels zijn er – en ze zijn juist. Het probleem is wat men met die regels doet: te weinig.

Mr. Peter Goedkoop

Amsterdam

Het kabinet kruipt achter de koningin weg

Het opmerkelijke aan de Kersttoespraak van de Koningin is niet dat hij is uitgelekt – in de laatste 10 jaar lekt altijd alles uit – maar dat zij er een unverfroren politieke uitspraak in deed, namelijk dat wij Europa moeten omhelzen. De Kersttoespraak van de Koningin vertegenwoordigt niet de mening van de regering, maar valt niettemin onder de ministeriële verantwoordelijkheid. Dat betekent dat de minister- president de inhoud van te voren kende en er geen bezwaar tegen heeft. Dat betekent weer dat het kabinet deze politieke mening van de Koningin deelt.

Als het kabinet vindt dat Nederland pro Europa moet worden, dan moet het dat zelf zeggen. Maar eerst de Koningin de formatie uit duwen en dan achter haar rug wegkruipen als je een boodschap wil brengen die het volk niet lust, dat is buitengewoon laf.

O.L.E. Jongmans

Wateringen

Het land was bekrompen, toen christenen heersten

De scheiding van kerk en staat is een erfenis van de Verlichting en een grondslag van onze staatsinrichting, en het christendom bloeit zoals het decennia niet gedaan heeft. Toch vindt dominee Plaisier van de Protestantse Kerk Nederland dat de scheiding van kerk en staat door ‘de seculieren’ wordt doorgedrukt en de laatste christelijke resten worden opgeruimd.

Eerder is sprake van het tegendeel: vanuit alle hoeken en gaten van het geloof is een fanatiek anti-seculariseringsoffensief in gang gezet. Van de paus, die de bestrijding van het homohuwelijk zijn topprioriteit voor kerstmis maakt, tot een PKN die het doet voorkomen alsof de seculieren gevaarlijke baarddragers zijn die, als in 1683 bij Wenen, klaar staan om de christelijke cultuur te vernietigen. Wat een haat.

Terwijl die hele seculiere ‘aanval’ nauwelijks meer inhoudt dan het slechten van de vele privileges die christenen genieten.

Dit land is inderdaad geen christelijk land meer, geen land waar christenen gelijker zijn dan anderen. Zo'n land is niet ‘bekrompen’: dat was het toen de christenen hier nog de baas waren. Goddank bestaat er toch zoiets als vooruitgang.

H.J. van Vliet

Amsterdam

Christelijke resten

Arjan Plaisier vreest dat het seculiere, nieuwe Nederland een bekrompen en intolerant land zal zijn. In de krant waarin hij deze boodschap verkondigt, worden homo’s als onnatuurlijke mensen weggezet door de paus en vechten twee vooraanstaande christelijke politici elkaar de tent uit over de vraag wie van hen het liefst met de intolerantste politicus van deze eeuw wilde samenwerken. Helaas gaan gelovigen die onderwerpen liever uit de weg.

Detlef Lengkeek

Utrecht

    • O.L.E. Jongmans
    • H.J. van Vliet
    • Jan Maarten Slagter
    • Mr. Peter Goedkoop
    • Detlef Lengkeek