2013 kan het jaar worden waarin de EU uit elkaar valt

De eurocrisis zal in 2013 in een Europese crisis veranderen.

De overleving van de gemeenschappelijke munt staat niet langer ter discussie, maar de Europese economieën zitten na twee jaar van verlammende en contracyclische bezuinigingen muurvast.

Bovendien is de vraag niet zozeer of er landen zullen zijn die de eurozone zullen verlaten, maar of de verdere integratie van de zone zal leiden tot het vertrek of de feitelijke uitsluiting van niet-eurolanden uit de Europese Unie. In 2013 zal Europa verzwakt worden door zijn economie en bedreigd worden in zijn eenheid.

Zelfs als de leiders van de eurozone besluiten dat er een einde moet komen aan de dwaasheid, zullen ze de prijs moeten betalen voor twee jaar trouwe toewijding aan het bezuinigingsbeleid: in het arsenaal van maatregelen die zijn toegepast om de euro te redden, zijn bezuinigingen precies datgene dat niet heeft gewerkt.

De Europese regeringen hebben twee reddingsfondsen in het leven geroepen, zijn drie lidstaten van de eurozone te hulp geschoten en hebben de banken van een vierde euroland geherkapitaliseerd. Zij hebben de Griekse schuldenlast twee maal gesaneerd. De ECB heeft het bankstelsel met goedkope kredieten overladen en beloofd “alles te doen wat nodig is” om de gemeenschappelijke munt overeind en bij elkaar te houden.

Toch hebben de regeringen deze pogingen ondermijnd door hun obsessie rond de begrotingsdiscipline – en dat blijkt nu ook. Na in 2012 met 0,4 procent te zijn gedaald, zal de economie van de eurozone volgend jaar stagneren. De officiële voorspellingen lopen uiteen, maar er zijn er maar weinig die niet uitgaan van een milde krimp of een magere groei.

In een rooskleurig scenario, waarin de redelijkheid de boventoon voert, zouden de leiders van de eurozone in 2013 ophouden met louter reageren en het initiatief grijpen. Zij zouden een gezamenlijk beleid ontwerpen, bedoeld om de groei te stimuleren en de werkloosheid terug te dringen van een niveau dat ondraaglijk is geworden.

Het zal eenvoudigweg niet volstaan om te wachten op de toekomstige vruchten van de structurele hervormingen die de meeste landen zijn gaan implementeren.

Daarnaast trekken sterke centrifugale krachten niet-eurolanden weg uit de Europese Unie. Een paar van die landen, zoals Groot-Brittannië, hebben de EU nooit als meer dan een eendimensionale ‘gemeenschappelijke markt’ gezien. Maar als het ooit zal aankomen op een keuze tussen een kleinere EU en een sterkere monetaire unie, is het makkelijk in te zien voor welke lijn de regeringen van de lidstaten van de eurozone zullen kiezen. 2013 zou het jaar kunnen worden waarin deze keuze duidelijker wordt.

Breakingviews is een dagelijks financieel commentaar uit het buitenland. Vertaling Menno Grootveld.