Monti wil premier blijven met een Europese agenda

‘Vergeet links-rechts, laat de keuze voor of tegen verandering zijn.’ Links en rechts stappen mensen over naar Monti’s kamp.

Eerst de inhoud, dan de poppetjes. En als we het daarbij eens kunnen worden over een keuze voor verdere hervormingen en voor Europa, dan: ja. Dat is het antwoord dat Mario Monti gisteren heeft gegeven op de vraag of hij weer premier van Italië wil worden.

Nu de begroting is aangenomen en zijn kabinet sinds vrijdagavond demissionair is, komt hij met een gewaagd voorstel. Zowel in de politiek als in de samenleving was er veel steun voor ‘de Agenda-Monti’, constateert Monti. Vandaar zijn suggestie: laten we van de verkiezingen van 24 februari een referendum dáárover maken, en niet over de vraag of links of rechts moet regeren.

Hoe dat uitpakt, is nog onduidelijk. Monti wil niet persoonlijk verkiesbaar zijn, maar wel lijsten en partijen steunen die achter zijn agenda staan. Hij hoopt dan op basis van een parlementaire meerderheid premier te worden.

De 69-jarige econoom heeft met zijn zakenkabinet in een jaar tijd veel van het geschonden vertrouwen op de financiële markten in Italië weten te herstellen. De traditionele partijpolitiek verdween daarbij een beetje uit beeld. Dat wil Monti zo houden.

Monti wil „de slagorde van groepen met de afgesleten etiketten van rechts, links en centrum overhoop halen; die opnieuw opstellen langs de assen van de verandering en loyaliteit aan Europa; en het referentiepunt zijn voor iedereen die zich herkent in een programma dat teruggrijpt op wat er de afgelopen dertien maanden is gebeurd en dat op de toekomst projecteert’’, zo vat de Corriere della Sera de strategie samen.

Een paar uur na de persconferentie ging de website agenda-monti.it live. Italië moet Europa zien als een stimulans voor groei, staat in de 25 pagina’s tellende agenda. En dan, in vette letters. „Groei is alleen te bouwen op gezonde overheidsfinanciën.’’

Monti stelt zich weer beschikbaar omdat hij bang is dat „de conservatieve krachten’’ zijn werk ongedaan maken, schrijft La Stampa in een commentaar. Daarbij kijkt Monti niet alleen naar rechts, naar Berlusconi, maar ook naar radicaal links en een groot deel van de vakbonden, constateert de krant: „Mario Monti heeft de Italiaanse samenleving willen zeggen dat de wereld ingrijpend is veranderd, [...] dat het links-rechts onderscheid niet meer volstaat om de problemen op te lossen en de uitdagingen te benaderen, maar dat de echt onderscheidende keuze gaat tussen een behoudende opstelling en een verlangen naar de toekomst, tussen de moed van de waarheid en de demagogie van de slogans.”

Het voorstel van Monti brengt Pier Luigi Bersani in een moeilijk parket. Hij is eerder deze maand gekozen tot lijsttrekker van de linkse Democratische Partij. Die heeft, ondanks kritiek van de linkervleugel, Monti in grote lijnen gesteund, maar hoopt straks zelf te gaan regeren. Pietro Ichino, een prominent partijlid, is vanmorgen overgelopen naar het kamp van Monti. Ook een aantal prominenten uit het Berlusconi-kamp, zoals oud-minister van Buitenlandse zaken Franco Frattini, heeft zich achter de Agenda-Monti geschaard.