opinie

Hoezo crisis? 2013 wordt cultureel jubeljaar: Rijks, RCO, Frans Hals

Hou je vast, wat betreft de cultuur in 2013. Het wordt een jubeljaar. De Nederlandse culturele agenda ziet eruit als een kast die zo volgestouwd is dat alles eruit kan vallen. Dat komt deels doordat slimme culturele ondernemers en citymarketeers een web van evenementen hebben geweven rond de twee grote culturele hoogtepunten in Amsterdam. Eén: de opening van het Rijksmuseum op 13 april 2013 door de koningin – na een verbouwing van zo’n tien jaar. Twee: de viering van het 125-jarig bestaan van het Koninklijk Concertgebouworkest.

De opening van het Rijks is een grootse gebeurtenis, waarnaar internationaal wordt uitgekeken. Rijksmuseumdirecteur Wim Pijbes heeft een wereldtournee gemaakt de afgelopen maanden, van Zuid-Amerika tot China, om te vertellen hoe mooi zijn wereldmuseum over Nederlandse kunst en geschiedenis er straks weer uit gaat zien.

Ook het 125-jarig bestaan van het RCO, het Royal Concertgebouw Orchestra zoals ze zich als wereldspelers nu noemen, is een zaak van internationale allure. Het RCO gaat op alle continenten (behalve Antarctica) optreden in het komend jubeljaar. Op 3 november is het verjaardagsconcert van het Koninklijk Concertgebouworkest – in het eveneens jarige Concertgebouw in Amsterdam.

Daar hebben we de kernwoorden van het Nederlands culturele seizoen het komend jaar: verjaardag en Amsterdam. De jubilea buitelen over elkaar in de hoofdstad: 400 jaar grachtengordel in Amsterdam, 225 jaar Felix Meritis, 175 jaar Artis, 150 jaar afschaffing slavernij (daar was Nederland in 1863 vrij laat mee), 125 jaar Carré, 40 jaar Van Gogh Museum. De stad komt vol vlaggen te hangen om al deze feestelijkheden te markeren. Voor het eerst in 200 jaar kun je boven op het gebouw van Felix Meritis weer in het Observatorium naar de sterren kijken. De filosoof Schopenhauer is daar nog geweest! Leuk, maar ook wel erg veel jubel om oude, opgepoetste glorie. Ja, al is er crisis, kijk toch eens hoe groots we als klein landje waren, cultureel.

Dat blijkt ook uit andere jubilea: er wordt een Ruslandjaar 2013 gevierd, met een expositie in de Hermitage Amsterdam over Peter de Grote. In Haarlem viert het Frans Hals Museum zijn 100-jarig bestaan met, vanaf maart, een groots opgezette expositie met 50 topstukken van meesterschilder Frans Hals. Dat is echt iets om naar uit te kijken, met bruiklenen uit Parijs en uit Praag. Maar er is meer dan de Gouden Eeuw. Onder het motto ‘Nederland is jarig’ wordt vooral vanaf november 2013 gevierd dat het Koninkrijk der Nederlanden 200 jaar bestaat – de landing van de latere koning Willem I op de kust van Scheveningen wordt dan nagespeeld. Tot 2015 wordt de vorming van ons koninkrijk herdacht, en niet alleen in het westen van Nederland. Zo zal er in de voormalige Oost-Groninger veenkolonie Veendam in het Veenkoloniaal Museum vanaf november een expositie gewijd zijn aan de erfenis van Napoleon – het koninkrijk ontstond toen hij vertrok. Maar voor wie dat allemaal te hoogdravend en cultureel-historisch verantwoord is: popster Robbie Williams treedt 13 juli ook nog op in de Arena in Amsterdam. En: van 18 tot en met 20 april speelt de briljante Britse komiek Eddie Izzard in Amsterdam.

Paul Steenhuis is chef cultuur. De chefs van de deelredacties schrijven komende weken over belangrijke gebeurtenissen op het gebied van sport, kunst, binnenland, politiek, buitenland en economie.