Handleiding: wereldverbetering

Het is Kerst, het feest waarop men in de westerse wereld vrede op aarde wenst, maar tegelijk staan de kranten vol van de oorlogen in Syrië, Congo en Mali. Uit schuldgevoel kopen we een pak melk voor Serious Request of maken geld over aan een goed doel. Om vervolgens te constateren dat de conflicten, zeker in arme landen in Afrika maar ook in het Midden-Oosten, terug blijven komen. Ondanks allerlei kostbare vredesoperaties en ontwikkelingshulp.

En toch, je kunt als individu steeds meer doen voor vrede, zonder al te veel moeite. Dat begint met het besef dat conflicten zijn ingebed in ons mondiale systeem. Zo is de oorlog in Oost-Congo terug te voeren op de strijd over controle van de mijnen die barsten van de kostbare grondstoffen. Grondstoffen die wij in ons mobieltje en computer hebben zitten.

Voor 2013 vijf concrete tips om je invloed aan te wenden.

1 Koop producten uit ontwikkelingslanden.

Maar koop ze dan wel ‘conflictvrij’, met fairtrade labels. Dat helpt jongeren daar aan een baan, zodat ze niet (weer) de wapens oppakken.

2 Leef milieuvriendelijker, dat is positief voor vrede elders.

CO2-uitstoot en klimaatverandering hebben desastreuze gevolgen. Een voormalig kindsoldaat vertelde mij in Zuid-Soedan dat er dagelijks wordt gevochten om het almaar verdrogende graasland door de overwegend veehoudende bevolking. Dus let op energieverbruik, verminder of compenseer CO2-uitstoot en koop producten die duurzaam zijn geproduceerd.

3 Verplaats je spaargeld naar een ‘eerlijke bank’.

Banken financieren soms met ons spaargeld grondspeculaties in kwetsbare gebieden, met land grabbing als gevolg. Terwijl die investeringen juist economische groei en banen kunnen creëren: de op één na beste remedie tegen gewapend conflict. De ‘eerlijke bankwijzer’ wijst de ASN Bank en Triodos aan als best scorende banken tegen financiering van wapenhandel en voor transparantie.

4 Help mee om de wapenhandel te beperken.

Want dat is de beste remedie tegen gewapend conflict. In maart 2013 beginnen de onderhandelingen voor strengere controle op wapenhandel bij de VN. Nederland staat notabene in de top-10 van wapenexporteurs. Laat je stem horen via de online campagne van IKV Pax Christi.

5 Ga een stap verder: grijp je kans in post-conflictlanden.

Daar zit groei. Zo liggen zes van de tien snelst groeiende economieën in Afrika. De kansen liggen bij jonge ondernemers, vooral vrouwen. Die brengen de economie op gang. Maar ze hebben daar wel kansen en kennis voor nodig, bijvoorbeeld over landbouw en ICT: precies datgene wat Nederlanders kunnen bieden. Het steunen of zelfs coachen van een jonge ondernemer dáár is de beste bijdrage die je aan vrede voor zo’n land kunt leveren. Mogelijkheden genoeg: via de 1% club, SharePeople, BiD Network of Spark.

Terug naar hier. Door de globalisering hangt in economische zin alles met alles samen. Onze keuzes hebben steeds meer invloed op conflict in de wereld. Als we de oorzaken daarvan begrijpen zien we ook hoe zinloos en kostbaar het is om slechts de symptomen van conflicten te bestrijden. Voorkomen is goedkoper en beter.

Vrede, laten we er nu mee beginnen.

Marije Balt werkte jarenlang als diplomaat in Afrika en is nu voorzitter van vredesorganisatie Upact.