Grondwet goedgekeurd door klein aantal Egyptenaren

De tweede helft van de Egyptenaren heeft met een grotere meerderheid voor de grondwet gestemd, dan de eerste helft een week eerder: 71 procent in vergelijking met 54 procent. Dat was verwacht omdat de kiesdistricten waar afgelopen zaterdag werd gestemd meer aanhangers van de Moslimbroederschap tellen.

De grondwet is al met al goedgekeurd door 64 procent van de kiezers. Maar de opkomst was laag: nog geen 31 procent over de twee rondes. Dat wil zeggen dat de grondwet door minder dan 20 procent van de 51,3 miljoen geregistreerde kiezers wordt gesteund, dat wil zeggen 10 van de 80 miljoen Egyptenaren. De uitslag is gebaseerd op de telling van de Moslimbroederschap; het officiële resultaat wordt later vandaag verwacht.

De oppositie, verenigd in het Nationaal Reddingsfront, uitte beschuldigingen van „fraude, onregelmatigheden en gebrekkige organisatie”. Er is een lijst opgesteld van zo’n 3.000 inbreuken over de twee stemdagen. Het gaat daarbij meestal om beschuldigingen van obstructie: stemlokalen die te laat zijn opengegaan, rechters die niet kwamen opdagen en andere pogingen om het stemmen te ontmoedigen in districten waar veel nee-stemmen werden verwacht.

In het district Monefiya in de Nijldelta, dat nipt nee stemde, viel volgens de oppositie de elektriciteit uit op het moment dat veel mensen na het werk kwamen stemmen. Maar toen deze krant zaterdagavond een kieslokaal in Birket Saba’a in Monefiya bezocht, was wel stroom. Alle waarnemers – ook die van de oppositie – zeiden dat het stemmen voorbeeldig was verlopen.

In Kafr al-Sheikh, waar het ja een nipte meerderheid haalde, sprong de lage opkomst in het oog. Door een gebrek aan rechters – veel rechters boycotten het referendum – was het aantal stemlokalen gehalveerd. Maar zelfs dat leidde niet tot lange rijen.

In het algemeen viel op dat de meeste ja-stemmers de stabiliteit aanhaalden als argument. In het geval van een nee-stem moet het hele proces opnieuw beginnen. Veel nee-stemmers hadden heel specifieke redenen om tegen de grondwet te zijn.

Dat de grondwet de deur zou openen naar de shari’a, het islamitisch recht, kwam niet ter sprake. Eerder namen veel kiezers aanstoot aan het feit dat gezondheidszorg enkel gegarandeerd wordt voor mensen die een certificaat van armoede kunnen voorleggen. Dat wordt als vernederend aanvaarden. Ook vaak genoemd was dat de grondwet het loon koppelt aan de productiviteit.

De Moslimbroederschap erkent dat er onregelmatigheden zijn geweest maar zegt dat die niet zwaar wegen. De oppositie behoudt zich het recht voor om de grondwet aan te vechten maar bereidt zich tegelijk voor op de parlementsverkiezingen die binnen twee maanden moeten plaatsvinden. Gisteren werd gesuggereerd dat het Nationaal Reddingsfront, ontstaan als ad hoc-coalitie tegen het referendum, zich zou kunnen omvormen tot politieke partij.