Christelijke resten opgeruimd

Een ‘mooie nieuwe wereld’ zonder publieke uitingen van religie is bekrompen, vindt Arjan Plaisier.

Illustratie Angel Boligan

Er is een mooie, nieuwe wereld, waarvan echt seculiere politici – en allen die hen volgen – dromen. Dit is een wereld waarin alle mensen volkomen seculier zijn, zonder kieren en gaten. Als ze het niet zijn, dienen ze dit niet te laten merken en geen krimp te geven. Als ze bijvoorbeeld geloven, dan graag in stilte en zonder overlast te veroorzaken.

In deze mooie nieuwe wereld dienen we allemaal gelijk te zijn en volkomen aangepast aan de moraal die bij meerderheid wordt vastgesteld. De tirannie van minderheden dient nu maar eens met wortel en tak uitgeroeid te worden. Het zachte juk van de meerderheid dient door ieder aanvaard te worden in blijdschap.

Deze mooie nieuwe wereld heeft één groot gebod: de scheiding van kerk en staat. Alle resten van een christelijke of vermeend christelijke cultuur dienen vakkundig opgeruimd te worden. Geen cent overheidsgeld meer voor ‘zendtijd voor de kerken’. Wat? Godsdienstige programma’s subsidiëren? Geen denken aan. Kerkdiensten dienen gehouden te worden in geluidsdichte gebouwen. Hierbij dient de openbare orde niet in gevaar te komen. Commerciële activiteiten mogen bijvoorbeeld geen schade ondervinden.

Over het laatste gesproken: de flauwekul van de Zondagswet moet ophouden. Dit past niet bij deze tijd. De zondagmorgen is van ons allemaal. Commerciële activiteiten verbieden tot één uur is een gruwel. Niet dat iemand veel last heeft van zo’n wet, maar het idee alleen is al genoeg om te kokhalzen. Waarom moeten kerkdiensten worden ontzien?

Hierover gesproken: kerken genieten nog steeds onverantwoorde privileges. Ze mogen voor hun interkerkelijke ledenadministratie beschikken over gegevens van de gemeentelijke basisregistratie. Zo komt het dat u, als argeloze burger die toevallig nog ingeschreven staat bij een kerk, bij verhuizing in no time de kerk op de stoep ziet staan met een bloemetje om u te verwelkomen. De kerk zorgt zelf maar voor haar administratie. In het algemeen moet gelden dat kerken niet gesteund mogen worden. Ze mogen hooguit worden getolereerd.

O ja, de speciale fiscale status van kerken – wat is dat voor abnormaliteit? Alsof de kerk tot ‘nut van het algemeen’ is en giften aan de kerk daarom van de belasting mogen worden afgetrokken. Daar zit geen spat algemeen belang aan. Afschaffen dus. Scheid de kerk van de staat.

Deze mooie, nieuwe wereld zou volgens haar apostelen het best gedijen zonder religie. In elk geval moet religie uit de publieke ruimte. Deze ruimte staat open voor seculieren, niet voor religieuzen. Dat is de echte seculiere tolerantie. We redden het in het publieke leven prima zonder religieus-morele bronnen. Er moeten cursussen burgerschap gedoceerd worden. Kinderen kunnen het beste worden opgevoed in staatsscholen die op seculiere leest geschoeid zijn. In elk geval moet er geen staatsgeld meer naar ‘bijzonder’ onderwijs. De staat weet het beste hoe je kinderen moet klaarstomen voor de burgermaatschappij. Met een beetje meer inspanning krijgen we een samenleving waarin mensen tolerant en respectvol zijn. Natuurlijk zijn er wel uitwassen, maar door een goed overheidsbeleid en door onderzoekscommissies kan hier wat aan worden gedaan. Zo zullen we stapje voor stapje naar de ideale wereld gaan. Aan die wereld wordt driftig verder gebouwd, door sommigen met ware missionaire drang. Anderen volgen, bang voor achtergebleven gebied te worden uitgemaakt.

Boven dit verhaal zou ook kunnen staan: adieu Nederland. Leve het nieuwe Nederland, met eindelijk eens een fatsoenlijk volkslied.

Ik hoop dat dit nieuwe Nederland er niet zal komen. Ik ben ervan overtuigd dat het geen goed land is. Integendeel, ik geloof dat het een bekrompen en intolerant land is, een land met een meerderheid en zonder minderheden. Dit is niet goed voor minderheden, maar uiteindelijk ook niet voor de meerderheid. Ik hoop dat wijze politici met een ruim hart en verstand dit inzien. Seculiere politici van alle seculiere partijen nodig ik graag uit om het gesprek aan te gaan over een land van ons allemaal, waarvan we allemaal kunnen houden – niet een ideaal land, maar wel een goed land. Een gesprek hierover is toch zo gevaarlijk niet?

Dr. Arjan Plaisier is secretaris-generaal van de Protestantse Kerk in Nederland.