Belastingen zijn als lepra

Over de gretigheid waarmee Rutte en Samsom compromissen sloten is veel geklaagd. De vlotte veertigers wilden zo graag samenwerken dat ze binnen een paar dagen allerlei beloftes en voornemens overboord gooiden. De hypotheekrenteaftrek bleek niet als een huis te staan, en Samsoms enthousiasme over stimulering van de economie evenmin. Kiezersbedrog!

Dat het alternatief – geen compromissen sluiten – veel schadelijker is, kunnen we nu zien in de Verenigde Staten. Om een fiscal cliff te vermijden, moet Obama een akkoord sluiten met de Republikeinen. Een plan om belastingen voor de allerrijksten te verhogen, is afgeschoten door de rechtervleugel van de Republikeinse Partij, die sinds de opkomst van de Tea Party in 2010 zeer invloedrijk is. „Vroeger was een balanced budget de voornaamste drijfveer van Republikeinen. Nu is dat: geen belastingverhogingen”, zei een voormalige Republikeinse afgevaardigde onlangs in The New York Times. Of, in de woorden van een andere oud-afgevaardigde: „Belastingen zijn als lepra.”

De laatste Republikein die de belastingen verhoogde was George Bush sr., in weerwil van zijn uitspraak „Read my lips: no new taxes” tijdens de verkiezingscampagne van 1988. Deze gebroken verkiezingsbelofte heeft de Republikeinen zo’n groot trauma bezorgd dat ze sinds 1990 nooit meer voor belastingverhoging hebben gestemd.

Anderhalf jaar geleden werd duidelijk hoe ver de Republikeinen bereid zijn te gaan in hun strijd tegen hogere belastingen. Voor 3 augustus 2011 moest Obama met John Boehner, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, een compromis bereiken over de verhoging van het schuldenplafond. Tot de laatste dag bleef het spannend. Boehner werd als een pingpongbal heen en weer geslagen tussen Obama en de Tea Party. Had hij eindelijk een compromis bereikt met Obama, dan lachten de rechtse Republikeinen hem in zijn gezicht uit. „Wat hadden we afgesproken? No new taxes. Terug!”

In vergelijking met deze politici zijn Rutte en Samsom toonbeelden van redelijkheid. In NRC Weekend zei Samsom: „De schoonheid van een land regeren is niet de schoonheid van gelijk krijgen.” Hij pleitte ervoor ideologische verschillen te benoemen in een poging elkaar te benaderen. Samsoms woorden klinken minder episch dan die van de gemiddelde Tea Party’er, maar ook een stuk minder verontrustend.