Met stip binnen in top-10 mondiale doodsoorzaken: luchtvervuiling

De Amerikaanse stad Los Angeles gehuld in smog. AP / Nick Ut

Misschien vind je de opwarming van de aarde geen probleem. Een recent artikel in het tijdschrift The Lancet geeft echter wel een andere reden om je zorgen te maken over luchtvervuiling: we gaan er op grote schaal aan dood. Het is al één van de tien belangrijkste doodsoorzaken ter wereld.

Luchtvervuiling zorgde er in 2010 voor dat maar liefst 3,2 miljoen mensen vroegtijdig stierven. Dat is bijna twee keer het aantal mensen dat hetzelfde jaar overleed aan de gevolgen van hiv/aids. Het is bovendien fors meer dan tien jaar eerder, toen het aantal luchtvervuilingsdoden nog op 800.000 lag.

Azië het zwaarst getroffen

De meeste doden door luchtvervuiling vallen in Azië (65 procent). Dat is bovendien het werelddeel waar de economieën de komende jaren het hardst zullen groeien, met alle extra vervuiling van dien en nog weer meer slachtoffers. Niet gek dus dat luchtvervuiling de snelste stijger is op de lijst met belangrijkste doodsoorzaken ter wereld.

Vervuilingsdeeltjes doden ons doordat ze erg klein zijn en diep in onze longen kunnen doordringen, legt David Petit van het Natural Resources Defense Council uit aan het Amerikaanse Time magazine. Vanuit de longen komen de giftige deeltjes vervolgens in onze bloedbaan terecht. Ook geen goed nieuws. Al met al veroorzaken ze onder meer longkanker, astma en hartziekten.

De top-10 van meest vervuilde steden ter wereld:

80 kilometer per uur rijden voor een betere gezondheid

Maar niet alleen in Azië, ook in Westerse steden is luchtvervuiling een probleem. Wie langs een drukke verkeersader als de A10 in Amsterdam woont, neemt een gezondheidsrisico. En daar niet alleen. Wilmer Heck schreef eerder dit jaar al in nrc.next:

“Op de uitstoot van de verschillende typen fijnstof scoort Nederland niet extreem hoog, vaak net bovengemiddeld. Maar Natuur en Milieu schrijft terecht dat de gezondheidsschade door fijnstof uitgedrukt in een verminderd aantal levensjaren in Nederland wel flink bovengemiddeld is. Dit komt doordat in het dichtbevolkte Nederland ook buiten de grote steden veel mensen langs wegen wonen. Het RIVM schat dat 2.090 Nederlanders in 2008 voortijdig zijn overleden aan de gevolgen van het inademen van fijnstof rond autowegen.”

In de meeste Westerse steden is de luchtkwaliteit de laatste dertig jaar gemiddeld echter schoner geworden. Dat komt vooral door meer regulering (bijvoorbeeld het feit dat we op de A10 delen van de dag nog maar 80 kilometer per uur mogen rijden) en door voortschrijdende technologie die maakt dat onze auto’s en fabrieken minder uitstoot produceren.

Iraanse steden het meest vervuild

Hecht je aan je gezondheid, dan kun je beter niet op vakantie gaan naar Iran. Vier van de tien steden met de meeste luchtvervuiling vind je in dat land. Verder staan steden uit India (2), Botswana, Mongolië en Pakistan (2) in de top-10. De meest gezonde steden zijn: Reykjavik, Wenen, Sydney en Zürich.

Luchtvervuiling is dus voornamelijk een probleem in economisch minder bedeelde landen. Echter, met name juist in minder bedeelde landen in opkomst.

Ironisch genoeg verergert de luchtvervuiling eerst als arme landen rijker worden. Met extra geld komt ook extra vervuiling. Dat blijft zo tot landen uiteindelijk zo rijk zijn dat ze het geld hebben om zichzelf beter tegen uitlaatgassen te beschermen. Op veel plekken in Afrika, Latijns-Amerika en Azië kan het echter nog wel even duren voordat die mate van rijkdom is bereikt.

    • Niels Posthumus