We worden ook gek van die keuze in pakken vla

Blij verrast ben ik over het onderwerp dat Esther van Fenema aansnijdt: keuzestress (Opinie&Debat, 15 december). Het honderd-pakken-vla-syndroom, noem ik het.

Had je vroeger nog een overzichtelijk vla-assortiment in de Albert Heijn (vanille-, blanke, chocolade-, en hopjesvla), tegenwoordig struikel je over vla-achtigen die je hoofd op hol brengen. Onze kinderen, hoofdafnemers van toetjes, zijn er niet gelukkiger op geworden.

Die keuze is veel te ingewikkeld. Beperk haar dus. Je mag kiezen tussen hopjesvla en vanillevla.

Bij volwassenen is het niet anders. Als provocatief psycholoog verleid ik de mensen tot het slechte – „Je moet naar een supermarkt waar ze méér pakken vla hebben, dan kun je tenminste kiezen!” – om hen vervolgens op het juiste spoor te krijgen.

De luiheid overwint vaak. Niet opstaan heeft op korte termijn altijd voordelen boven het vooruitzicht dat je op tijd bij je baas bent als je je warme bedje verlaat. De taak van opvoeders, verzorgers, leraren en alle ‘logen’ is om de mensen de langetermijnvoordelen – actief, sociaal betrokken en ertoe doen – voor te schotelen. De enige oplossing tegen depressie, lusteloosheid of passiviteit is om in de benen te komen en je luiheid, angst of gefixeerde zelfbeeld – bijvoorbeeld de gedachte dat je nu eenmaal iemand bent die niet vroeg kan opstaan – te overwinnen.

Adélka Vendl

Bilthoven

Scholier kan lastig kiezen

Als studiekeuzecoach herken ik wat Esther van Fenema beschrijft. Een keuze voor een vervolgstudie na vwo of havo betekent een grote hoeveelheid bijkomende keuzes. Wordt het hoger beroeps- of wetenschappelijk onderwijs, welke studie, welke stad, wel/niet op kamers, wel/niet lid van studentenvereniging, wel/niet jaartje ertussenuit, waarheen dan en om wat te doen? De hele wereld ligt aan de voeten van zo’n jongere. Alles is mogelijk. Van de ouders mag alles. Het wordt nog bekostigd ook. ‘Als je maar iets doet wat je leuk vindt.’

Een beperking van die keuzevrijheid is inderdaad een taboe. Als studiekeuzecoach lukt het om jongeren hun keuze gestructureerd en overwogen te laten maken, maar universiteiten en hogescholen zitten vol eerstejaarsstudenten die blijven twijfelen. De uitval is navenant. De kosten hiervan zijn hoog. Een discussie over een beperking van al die keuzes zou zo gek nog niet zijn.

Paula van Eijk

Amsterdam

    • Paula van Eijk
    • Adélka Vendl