Het jaar van ERIK STAAL

Carte blanche om te speculeren

Wie?

Erik Staal (1951), voormalige eenmansdirectie van Vestia, de grootste woningcorporatie van Nederland.

Waarom?

In een woord: renteswap. In 89 woorden: Vestia wilde expanderen en sloot op grote schaal contracten met banken die het renterisico afdekten van toekomstige leningen om bouwprojecten te financieren. Bij zo’n renteswap betaal je een vaste rente aan de bank en de bank betaalt de (variabele) marktrente terug. Als de marktrente hoger is dan de vaste rente maak je winst. Vestia speculeerde erop dat de historisch lage rente zou stijgen, maar het omgekeerde gebeurde: de rente daalde verder en Vestia moest de banken enorme bedragen betalen. Dat geld had Vestia niet, waardoor faillissement dreigde.

En dan?

Dan zou Vestia vermoedelijk de hele woningcorporatiesector in zijn val hebben mee gesleurd, en zouden het Rijk en de gemeenten in een zwart gat van miljarden staren.

Dus?

Werd Vestia voorlopig gered in een deal ter waarde van twee miljard euro, waarbij de banken een relatief klein verlies namen op hun contracten, en waarbij Vestia zelf 1,3 miljard betaalt en de andere corporaties de rest.

Maar?

Nog vragen genoeg. De bekende vraag naar het falende toezicht. En waarom de directie maar uit een persoon bestond. En: hebben banken Vestia aangezet tot speculatie? In de markt ging immers het verhaal dat ‘als je nog een derivaat wilde verkopen, je altijd wel bij Vestia terechtkon’. Waarom kreeg Staal bij zijn vertrek (van zichzelf) 3,5 miljoen mee, en is dat terug te vorderen? En hoe kon Staals financiële man zo zijn gang gaan?

Wie?

Marcel de V., die carte blanche had om derivatencontracten aan te gaan én die er zelf aan verdiende. Hij wordt verdacht van fraude. Maar Staal reageert niet en is vertrokken.

Waarheen?

Vermoedelijk naar Bonaire, waar hij een huis heeft.

Wat zegt Twitter?

@houknolten: „Ex-Vestia directeur Erik Staal: ‘De kunst is om de kritiek om je heen te organiseren’. Ik zeg: dat is goed gelukt! (1 maart)