Griekenland heeft moeite om winter door te komen

In enkele maanden 375 miljoen euro verdienen aan de eurocrisis. Het Amerikaanse hedgefonds Third Point laat zien hoe.

Keihard profiteren van de eurocrisis. Het blijkt te hebben gekund. Woensdag werd bekend dat het Amerikaanse hedgefonds Third Point (beheerd vermogen 10 miljard dollar) in enkele maanden tijd 500 miljoen dollar (375 miljoen euro) heeft verdiend aan Griekse staatsobligaties. Third Point had erop gegokt dat Griekenland niet uit de euro zou worden gezet, en heeft gewonnen.

Hoe ging dat in zijn werk? Op 3 oktober schreef Dan Loeb, de uitgesproken directeur van Third Point, in een kwartaaloverzicht aan zijn klanten dat hij in juli en augustus flink had geïnvesteerd in Griekse staatsobligaties. De inmiddels beroemde toespraak van ECB-president Draghi, waarin die zei „alles te doen wat nodig is” om de euro te redden, had Loeb gesterkt in zijn overtuiging dat de markten de kans op een Grieks bankroet overdreven. Dit was het moment om goedkoop Grieks schatkistpapier in te slaan. „I’m tryin’ to make a dollar outta fifteen cents”, citeerde hij de rapper Tupak Shakur in de brief aan zijn klanten.

Eind november besloten de ministers van Financiën van de eurozone dat Griekenland zijn staatsschuld in 2020 met 40 miljard euro moet hebben verminderd. Eén van de manieren om dat te bereiken was dat de Griekse regering een deel van de schuld die zij had uitstaan bij beleggers zou terugkopen. Dat moest 20 miljard euro opleveren.

Third Point had inmiddels een positie van 1 miljard dollar (757 miljoen euro) in Griekse staatsobligaties. Volgens de Financial Times had het fonds de papieren gekocht voor 17 procent van de nominale waarde. De Griekse regering bood bij het terugkoopprogramma 34 procent. Third Point heeft op deze manier de helft van de investering verkocht en houdt de rest vast omdat het verwacht dat die volgend jaar nog meer waard kan worden.

Loeb is niet de enige die verwacht dat het beter zal gaan met Griekenland. Maandag ontving Athene de langverwachte tranche van 34,3 miljard euro aan noodleningen. Het terugkoopprogramma was geslaagd: Griekenland had 11,29 miljard euro betaald om de staatsschuld met 31,9 miljard te verminderen.

Nog dit jaar zal de regering 1 miljard euro uittrekken voor achterstallige betalingen, onder andere aan ambtenarenpensioenen, belastingteruggaven en de rekeningen van gemeenten. Athene hoopt hiermee de economie een klein beetje te stimuleren. Daarna rest nog 8 miljard aan achterstallige betalingen.

Een dag na de nieuwe noodlening verhoogde kredietbeoordelaar Standard & Poor’s zijn waardering van Griekenland met zes stappen, naar niveau B-. Dat is de hoogste waardering die het bureau in anderhalf jaar aan Griekenland heeft toegekend. Nog altijd junkstatus, maar niet langer zo goed als failliet.

Ook zei S&P te verwachten dat de Griekse situatie voorlopig stabiel blijft. De argumenten: de andere eurolanden zijn vastbesloten om Griekenland bij de euro te houden en de Griekse regering zet haar plannen door om de overheidsfinanciën op orde te brengen. Dat bleek onder andere uit het terugkoopprogramma. Vorige week diende de regering bovendien een plan voor belastingverhogingen in bij het parlement. Grieken die meer dan 42.000 euro verdienen moeten voortaan 42 procent belasting gaan betalen.

Het besluit van S&P werd met de nodige scepsis ontvangen. „Probeer niet in lachen uit te barsten”, hoonde een columnist van The Wall Street Journal. „Griekenland krijgt een hogere waardering terwijl het moeite heeft om de winter door te komen.” Moody’s, een van de twee andere grote kredietbeoordelaars, herhaalde zijn standpunt dat de Griekse staatsschuld onhoudbaar hoog blijft en dat crediteuren uiteindelijk een deel zullen moeten afschrijven.

Er blijft inderdaad voldoende slecht Grieks nieuws over. Maandag verscheen de nieuwste evaluatie van de trojka (Europese Centrale Bank, Europese Commissie en Internationaal Monetair Fonds), waarin zij waarschuwde dat er nog altijd „zeer grote” risico’s zijn aan het Griekse steunprogramma. Een van de zorgen is dat de bezuinigingen worden aangevochten voor de rechter.

Woensdag legden ambtenaren voor de zoveelste maal het werk neer om te protesteren tegen de maatregelen voor komend jaar. Zo’n 27.000 ambtenaren komen dan in een soort deeltijd-ww terecht. Ze krijgen een lager loon en moeten afwachten of zij worden overgeplaatst of ontslagen. Woensdag werd ook bekend dat de Griekse regering ver achterblijft bij de eisen van de trojka om belastingontduiking tegen te gaan. De belastingdienst had veel minder controles uitgevoerd dan afgesproken, en int dit jaar niet 2 miljard euro aan achterstallige belastingen, maar slechts de helft.

    • Hanneke Chin-A-Fo