Alles wat we (niet) willen voor Kerstmis

Grasduinen in de grote stapel kerst-cd’s. Van een kitscherig ‘Winter Wonderland’ tot een antisentimenteel ‘Don’t shoot me Santa’.

Het kerstalbum Christmas van de Canadese charmezanger MichaelBublé staat voor het tweede achtereenvolgende jaar aan de top van de Nederlandse albumlijst. Het bevat uitsluitend evergreens als ‘White Christmas’ (oorspronkelijk uit 1942) en ‘Santa Baby’ (een hit voor Eartha Kitt in 1952) gezongen in Bublés zalvende, jazzy stijl. In Amerika kwam Mariah Careys ‘All I want for Christmas is you’ onlangs binnen in de Top 40 van de Billboard-hitlijst; opmerkelijk, omdat het nummer al sinds de eerste uitgave in 1994 geldt als een kerstklassieker. In de Christmas Top 50 van Sky Radio staat het nummer steevast op de eerste of tweede plaats, met ‘Driving home for Christmas’ van Chris Rea en ‘Last Christmas’ van Wham! als directe concurrenten.

De successen van Bublé en Carey tonen dat het publiek hecht aan het vertrouwde repertoire. Rod Stewart speelt daar handig op in met zijn uiterst voorspelbare album ‘Merry Christmas Baby’, dat de nummerkeuze in belangrijke mate deelt met Michael Bublés millionseller. Om de kerstomzet veilig te stellen zingt Stewart een duet met dezelfde Bublé, die hij in ‘Winter wonderland’ alle ruimte geeft naast zijn eigen schuurpapieren stem. Stewart doet in duetten met Cee Lo Green, Mary J. Blige en (postuum) Ella Fitzgerald dappere pogingen om het soulgehalte van zijn album te redden, maar het eindresultaat blijft even kitscherig als de witte kerstboom met blauwe ballen waarmee hij op de hoes poseert.

Voor een uitdagende kerstkeuze kan de iTunes-consument terecht bij The Killers, die de opbrengst van hun kerstoriginal ‘Feel It in My Bones’ overmaken aan de organisatie RED voor aidsonderzoek. In de videoclip speelt de tourmanager een angstaanjagende Santa Claus, die de bandleden in hun nachtmerries achtervolgt op een motorfiets. Het nummer is gespeend van sentiment en rockt minstens zo hard als de zes eerdere kerstnummers die The Killers uitbrachten, met ‘Don’t Shoot Me Santa’ (2007) als ander hoogtepunt.

Ook voor de Rotterdamse beatgroep The Kik lijkt de kerstsingle een jaarlijkse traditie te worden. Hun feestelijke ‘Christmas Song for You’ van vorig jaar krijgt een Nederlandse vertaling in ‘Een kerstliedje voor jou’, een nummer dat meteen zo goed in het gehoor ligt dat de zomerhit ‘Simone’ naar de B-kant van het vinylsingletje kon worden verbannen. „All I want for Christmas’ vind ik ook een prima lied”, zingt frontman Dave von Raven uitbundig, “maar helemaal voor jou alleen geschreven werd dat niet”. Een beter pleidooi voor oorspronkelijke kerstmuziek is niet denkbaar. De Britse zangeres Tracey Thorn voegt er het hare aan toe met het album Tinsel and Lights, dat twee niet zo opmerkelijke zelfgeschreven liedjes telt, naast beproefd kerst- en winterrepertoire in easylisteningsfeer. Haar duet ‘Taking Down the Tree’ met Scritti Politti’s Green Gartside springt eruit als melancholieke eindejaarsbespiegeling.

Afwijkend tussen de enorme stapel kerst-cd’s van dit jaar is het muzikale hoorspel Rijstwafels met pindakaas van Herberg De Troost, een gelegenheidsformatie rond zanger Jack Poels en accordeonist Tren vanEnckevort van Rowwen Hèze. Een Utrechts kerstverhaal loopt op charmante wijze samen met de autobiografie van de Limburgse muzikanten, die hun kerstboodschap opluisteren met texmex-muziek en de warme klanken van trekzak en milde folkrock.

Demonische kerstmannen figureren op het verzamelalbum All Ready For The 25th, dat brave kerstliedjes afwisselt met de duistere sfeer van Robyn Hitchcocks ‘There ain’t no Santa Claus on the Evening Stage’ en het tegendraadse ‘Sickmass’ van Psychic Pussies, over spontaan ontvlammende kerstbomen en niet zo feestelijke drugsvisioenen.

De Amerikaanse zanger Sufjan Stevens geeft een eigenzinnige draai aan kerstpopmuziek. In 2006 kwam een box uit met de muziek die hij als religieus geïnspireerd kerstfetisjist voor eigen gebruik had gemaakt. Zijn meezingkerstfeest krijgt een vervolg op Silver & Gold, een uit vijf cd’s bestaande box met een overvloed aan covers, nieuwe composities, samenwerking met andere artiesten, en een verzameling stickers, tijdelijke tatoeages en een kerstster. Stevens is een briljant orkestleider die zelfs het beproefde Let it Snow met vluchtige koorzang kan laten klinken alsof hij het zelf bedacht heeft. Grootmoedig doet hij een stapje terug als collega’s Bryce en Aaron Dessner van The National een halve cd lang hun stempel op de muziek drukken. Nog beter wordt het als Stevens zijn twijfels omtrent de waarde van de kerstgedachte omzet in de ontregelde feeststemming van ‘I Am Santa’s Helper’. De kinderen lachen, maar de muziek schuurt en wringt.