Tornado? Ga dan in bad liggen

Het tijdschrift Colors maakte een gids om de apocalyps te overleven. Met praktische tips en interviews met alleseters en arkbouwers.

Janna Laeven

István Bartos eet alles. Echt alles. Muren. Plastic tasjes. Elektriciteitsdraden. Hij jaagt graag op ratten en eet ook door auto’s aangereden wild. De 33-jarige Hongaar leerde de kunst van het alleseten van zijn grootvader, die in de Tweede Wereldoorlog overleefde op rottend paard.

Bartos verwacht zijn ‘brede smaak’ in de toekomst nodig te hebben, als de apocalyps zich aankondigt, rampen over de wereld zullen trekken en hongersnoden zullen uitbreken. „Ik observeer mijn ontlasting”, zegt Bartos in het tijdschrift Colors, dat hem uitgebreid portretteert. „Nog altijd kan ik geen glas of schroefjes verteren, maar na dertig jaar verwerkt mijn lichaam wel kleine stukjes plastic. Als ik cellofaan doorslik, smelt het.”

Colors is een bijzonder kwartaalblad. Het bestaat sinds 1991, wordt gemaakt in Italië en verschijnt wereldwijd in zes verschillende edities met naast Engels telkens een andere taal: van Italiaans tot Chinees. Het blad „over de rest van de wereld”, noemt het zichzelf.

Opvallend genoeg wordt het (mede) gefinancierd door modemerk Benetton, maar mode komt er nagenoeg niet in voor. De redactie zegt volledig onafhankelijk te zijn. In de eerste jaren was Colors vooral een blad vol harde, confronterende fotografie – foto’s met veel seks, geweld, honger en dood, zoals Benetton die toentertijd ook in reclamecampagnes gebruikte. Toch had het blad ook altijd al een journalistieke missie.

De recente nummers, sinds het aantreden van de Britse hoofdredacteur Patrick Waterhouse, zijn in beeldtaal grafischer en ingetogener. Hij maakte er telkens een overlevingsgids van, tot nu toe rond het thema transport, rond geluk en rond poep. ‘Shit: a survival guide’ klinkt plat, maar het nummer leverde zware reportages over energiewinning uit ontlasting, over mensen die in riolen leven en een praktisch stappenplan om zelf een toilet te bouwen.

Het huidige nummer is een gids om de apocalyps te overleven. De praktische tips die erin staan, met veel plaatjes, lijken in eerste instantie de lichtvoetige toets aan het zware onderwerp. Maar ze zijn wel degelijk gebaseerd op onderzoek, of op zijn minst op suggesties van ervaringsdeskundigen.

Een greep uit het aanbod. Als er een tornado nadert, ga dan in bad liggen en houd de kranen stevig vast; het bad is de plek in huis die het best verankerd is aan de vloer. Als er een orkaan op komst is, versier je ramen dan kruiselings met tape. Zo valt het raam in vier stukken kapot, in plaats van naar binnen te slaan. En als er brand is, maak dan een snorkel van de buis van de wc, om te voorkomen dat je rook inademt.

Naast alleseter István Bartos spreekt Colors ook de 79-jarige Canadees Bruce Beach, die 42 schoolbussen heeft begraven en daarbovenop cement heeft gestort. Ongeveer duizend mensen kunnen mee in zijn Ark Twee. Nu staat hij voor de vraag hoe die te selecteren. Beach bedacht een systeem van triage, zoals hulpverleners vaak gebruiken om gewonden in te delen. Te redden of niet te redden? „Als er iemand komt opdagen met een kind met diabetes, zal ik zeggen: dit kind heeft insuline nodig, en dat hebben we niet, dus hij gaat dood. Een ander kind kan wel leven.” Als er duizend man zijn, wordt het systeem heel simpel: één erin is één eruit.

Het lijken gekken, de gelovigen in het einde der tijden, maar het aardige van Colors is dat het blad iedere geïnterviewde serieus neemt. Een waardeoordeel velt het niet.

Het tijdschrift straalt geloof uit in de creativiteit en inventiviteit van de mens. Er zijn prachtige foto’s van het in 2011 overstroomde Bangkok, van de slimme oplossingen die bewoners verzonnen om zich voort te bewegen. Een man zit ontspannen op een plastic stoel op de matras die hij als vlot gebruikt. Een ander heeft twee krukjes onder zijn voeten gebonden en verplaatst zich zo als steltloper door het water.

„Als de mensheid zichzelf de onderwereld in stort, zul jij klaar zijn om er weer uit te klimmen”, claimt het blad in het hoofdartikel. Dat is mooi. Al was het maar om te zien waarvoor Colors een volgende keer een survivalgids schrijft.