Ruwaard moet nu worden gered

Probleem na probleem moest het Ruwaard van Putten bekendmaken. Het laatste: voor het ziekenhuis in Spijkenisse dreigt een bankroet.

Opnieuw een reddingsactie voor een ziekenhuis. Vorige maand het LangeLand Ziekenhuis in Zoetermeer en Orbis uit Sittard, en nu het Ruwaard van Putten Ziekenhuis in Spijkenisse.

Het ziekenhuis in Spijkenisse wordt waarschijnlijk een dependance van drie grotere ziekenhuizen in de regio (Ikazia, Maasstad en Van Weel Bethesda). Het Ruwaard kon niet meer zelfstandig blijven voortbestaan vanwege de „financiële positie”, zo werd gisteren bekendgemaakt.

Het ziekenhuis verkeert al weken in ernstige problemen. Het Ruwaard raakte half november in opspraak door het hoge aantal sterfgevallen op de afdeling cardiologie. Al langer was bekend dat er bovengemiddeld veel patiënten stierven. Maar dat werd pas echt een probleem toen de Inspectie voor de Gezondheidszorg besloot het ziekenhuis onder verscherpt toezicht te plaatsen en de afdeling cardiologie tijdelijk te sluiten.

Uit rapporten van de inspectie bleek dat 15 hartpatiënten in 2010 mogelijk onnodig zijn gestorven. Nog eens 36 medische dossiers riepen zulke vragen op, dat de inspectie nu álle sterfgevallen in dat ziekenhuis van de afgelopen twee jaar onder de loep neemt. De inspectie concludeerde dat de cardiologen hun ingrepen niet goed evalueerden en het welzijn van de patiënten evenmin. Complicaties na een operatie registreerden ze niet en ze bespraken die evenmin met collega-specialisten van andere afdelingen. Daardoor leerden ze niet van fouten. Het was onduidelijk wie op de afdeling verantwoordelijk was voor welke patiënt.

’s Avonds en in de weekeinden was de dienstdoende cardioloog vaak moeilijk inzetbaar. De reisafstand voor één cardioloog was zonder file al een half uur.

Kenners zeggen dat de afdeling twee keer zoveel omzet draaide als bij andere ziekenhuizen. Drie cardiologen zouden in het Ruwaard een tijd lang even veel patiënten hebben behandeld als gemiddeld zes cardiologen in Nederland doen. Dat zou uit de hand zijn gelopen.

Volgens de Leidse cardioloog Martin Jan Schalij, voorzitter van de wetenschappelijke Vereniging voor Cardiologie, die visitaties aflegt bij alle cardiologen, kan geen enkel ziekenhuis goed functioneren als de afdeling cardiologie niet goed draait. „Voor elke operatie wordt bijvoorbeeld een hartfilmpje gemaakt. Dat moet iemand beoordelen. Als er geen cardioloog is, lukt dat niet.” De financiële problemen komen dan ook niet als een verrassing.

Kleine ziekenhuizen zoals het Ruwaard en het Admiraal De Ruyter in Zeeland zullen aansluiting moeten zoeken met grotere ziekenhuizen, zegt Schalij. „De kwaliteitseisen worden overal verhoogd, de visitaties zijn strenger geworden. Je kúnt met een groepje van drie man eigenlijk niet meer aan alle eisen voldoen.”

Toch ontstaan er na fusies soms problemen zoals bij de ziekenhuisfusie in Zeeland. Schalij: „Fuseren klinkt mooi, maar de dokters moeten vervolgens wel goed samenwerken. Dat lukt soms niet doordat de afdeling in het ene ziekenhuis het zwaartepunt van de zorg krijgt en de afdeling in het andere ziekenhuis zich minder belangrijk gaat voelen. Dat kan moeilijk zijn.”

Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie uit Maastricht, wijst erop dat de winstmarges (winst ten opzichte van omzet) bij ziekenhuizen laag zijn. „Er zijn nu signalen dat het aantal verrichtingen in de ziekenhuizen achterblijft bij de verwachtingen. Zorgverzekeraars zijn ook selectiever en kritischer bij het inkopen van zorg. Een kleine verschuiving kan ziekenhuizen al in de rode cijfers duwen.”

Dat ziekenhuizen sinds kort hun eigen huisvestingskosten moeten betalen, maakt het er voor sommige instellingen niet beter op. Orbis heeft bijvoorbeeld een fonkelnieuw medisch centrum in Sittard laten bouwen. „Dat is bijna een kathedraal”, zegt Groot. Maar de instelling is technisch failliet. Het naburige Atrium moet met een fusie uitkomst bieden.

    • Frederiek Weeda
    • Jeroen Wester