Duitse anti-Google-wet schept negatief precedent

Als je geen schadevergoeding kunt krijgen, moet je maar straffen uitdelen. Dat lijkt de redenering te zijn achter het beleid van de Duitse media jegens Google. Na intensief gelobby van uitgevers staat het Duitse parlement op het punt te stemmen over een nieuwe wet die voorschrijft dat zoekmachines de instemming van uitgevers moeten zien te verwerven voordat ze gratis verkrijgbare artikelen in hun overzichten mogen opnemen. Dit zou zelfs moeten gelden voor krantenkoppen en korte, automatisch gegenereerde uittreksels die Google en andere zoekmachines gebruiken om hun zoekresultaten onder de aandacht te brengen.

Worstelend met een achteruitgang van de gedrukte oplages en wanhopig op zoek naar levensvatbare bedrijfsmodellen voor het digitale tijdperk betogen de Duitse dagbladen dat zoekmachines geld verdienen aan andermans intellectuele eigendom. Ze hopen dat de wet Google zal dwingen licentieovereenkomsten met hen te ondertekenen, waarvoor betaald moet worden.

Dit is een wankel argument. Uitgevers die niet in de zoekresultaten van Google willen verschijnen, hebben altijd al de mogelijkheid gehad om daarbuiten te blijven. De enigen die van zo’n stap profiteren zijn de websites die besluiten wel aan Google te willen blijven vasthouden. De Duitse media krijgen momenteel 30 tot 50 procent van hun online lezers via Google binnen; dat publiek levert hen nu al geld op in de vorm van hogere advertentietarieven.

Google stelt geen vergoedingen te gaan betalen, maar zich wel aan de wet te willen houden. Daarom zou het alle kranten die hun koppen en fragmenten niet gratis ter beschikking willen stellen uit zijn zoekresultaten moeten filteren – Google is overigens verstandig genoeg hier niet in het openbaar mee te dreigen, omdat zij in Brussel onder druk staat wegens vermeende concurrentie vervalsende praktijken. Juridische deskundigen achten het onmogelijk Google te dwingen inhoud te gebruiken waarvoor het moet betalen.

Gezien het feit dat zelfs de voorstanders van de nieuwe wet verwachten dat licenties van zoekmachines in de toekomst slechts 3 tot 6 procent aan de omzet van de kranten zullen bijdragen lijkt de hele strijd niet erg rationeel. Een wet met strafmaatregelen zou een slecht precedent scheppen voor andere Europese landen, waar uitgevers hun regeringen ook willen vragen Google te gaan belasten.

Breakingviews is een dagelijks financieel commentaar uit het buitenland. Vertaling Menno Grootveld.

    • Olaf Storbeck