Dodelijke satire en sentiment

De gastlezers van deze voorlopig laatste maand van leesclub Twitlit sloten zich afgelopen week aan bij de voornaamste lezerskritiek op A.M. Homes’ picareske roman Vergeef ons. Veel lezers omschreven het boek tot nog toe als ‘onevenwichtig’. Financieel geograaf Ewald Engelen (vorige week donderdag) en De Groene-redacteur Hassan Bahara (afgelopen maandag) vonden dat beiden erg herkenbaar.

Die noodlottige zoen van George Silvers’ vrouw Jane op de mond van Georges broer en hoofdpersoon Harry tijdens het Thanksgivingdiner in de openingsscène van Homes’ roman, Georges gruwelijke auto-ongeluk, diens wraak op zijn vrouw – Homes laat in de eerste 40 pagina’s van haar 560 pagina’s tellende roman al haar kaarten zien. Daarna verandert Vergeef ons van toon en staat de roman volgens Heijne stil.

Toch vonden Heijne, gastlezers en leesclubleden Vergeef ons de moeite meer dan waard. Volgens Bahara komt dat door de fascinerende ‘desintegratie’ van hoofdpersoon Harry. Bahara: ‘ze sleurt die vent echt door de modder, je krijgt sympathie voor ‘m, hij krijgt een dimensie’.

Harry is, zo bedacht Bahara vlak voor zijn twitlitgesprek met Heijne, de ‘verzinnebeelding neergang american dream’. Hij valt diep maar gaat, opvallend genoeg, niet geheel ten onder. Vergeef ons kent ondanks de harde satire een opbeurend einde. Harry weet zich redelijk succesvol te ontfermen over zijn surrogaatfamilie, de dochter en zoon van zijn broer. Een lezer bestempelde het einde als een ‘makkelijke afronding’. ‘Inderdaad erg Amerikaans’, onderschreef Bahara: ‘closure’.

Met dat positieve einde laat Homes zien sentiment niet te schuwen. Dat sprak Bahara toch aan. ‘Ik vond ‘t heel welkom omdat Harry echt moet lijden, echt uit z’n gezapig bestaan wordt gesleurd. Dan is het een boek over de verwording van Harry – van houterig personage tot iemand met gevoel in zijn donder’. Homes laat zien dat verlossing bestaat. Bahara: ‘Als je weet dat dat de inzet is, dan wordt het een aangrijpend boek.’

Afgelopen woensdag sloot Heijne Twitlit 2012 af met een twittergesprek met A.M. Homes.

    • Roderick Nieuwenhuis